Kritik Bakış Dergisi | Akıl-Fikir-Erdem

6 Eylül 2007 yılında İsrail nükleer tesis olduğunu iddia ettiği bu yapıya bir hava saldırısı yaptı ve orayı tamamen yok etti. Suriye’de rejim nükleer iddialarını reddetse bile İsrail için asıl mesele bu tesislerin İran’la muhtemel bağıydı. 2011 yılında Suriye’de başlayan iç savaşın öncesinde ortaya çıkan bu durum belki de sonraki yılların ortaya çıkardığı tabloyu okumamız açısından da önemli olacaktı. Çünkü Suriye yakın ve uzak tarihte bölgesel ve küresel aktörlerin hep göbebeği olmuş bir yerdi. Onbinlerce yıllık insanlık tarihinin kültür başkenti sayılabilecek bu ülke yakın tarihte sadece devletlerin değil her yerden insanların da göç veya ticaret güzergahıydı....

Bir devletin cenaze törenini, müttefiklerini ödüllendirip rakiplerini, hatta kendi içindeki kimi aktörleri küçük düşürmek için kullanması başlı başına dikkat çekicidir. Ama bunun, yeni liderin kamuoyu önünde hiç görünmediği, sağlığının tartışıldığı ve iç siyasi çevrelerin kimin karar verdiği konusunda açık bir tartışma yürüttüğü bir dönemde yaşanması, bunu bir protokol nezaketsizliğinden çıkarıp rejim içi hesaplaşma sinyaline dönüştürüyor. Siyasi aktörlerin, (cumhurbaşkanı, dışişleri bakanı, meclis başkanı vs.) hasar kontrolü yaptığı konuşulurken, mesajı belirleyen elin daha sert bir çizgiden geldiği kanaati güçleniyor....

Türk dış politikasının geliştirdiği “daha adil bir dünya kurma”ya yönelik vizyon ve kavramlar; herkesin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesini, komşu ülkelerin kendi aralarındaki krizleri hegemonlara ihtiyaç duymadan çözmesini, bölgesel sahiplenmeye dayalı kurumlar oluşturarak devletlerin birlikte kalkınmasını teklif etmektedir. Bu yönüyle kriz ve çatışmalardan güç devşiren hegemonlara (BM Güvenlik Konseyi Daimi Üyeleri) bağımlı kalmak üzere kurgulanan köhne küresel düzeni, küresel çoğulculuğa dayalı yeni bir küresel ilişkiler modeliyle değiştirmeyi amaçlamaktadır....

Ankara Zirvesi, NATO'nun sanayi temelli yeniden örgütlenmesi ile Türkiye'nin "kanat ülkeden merkez ülkeye" dönüşümünün kesiştiği bir eşik. Zirvenin mevcut gerilimlerin tamamını çözmesi beklenmiyor; asıl işlevi, önümüzdeki beş-on yıllık sürece dair bir yol haritası çizmek. Müttefiklerin savunma yatırımlarındaki ilerlemenin değerlendirilmesi, Ukrayna'ya desteğin sürekliliği, transatlantik sanayi iş birliğinin derinleştirilmesi, siyasal dayanışmanın güçlendirilmesi ve Türkiye'nin ev sahipliğiyle öne çıkan güney kanat girişimlerinin etkinliği, zirvenin başlıca sınav alanları olarak öne çıkıyor. Türkiye, NATO 3.0 sürecine derinlikli katkı sunacak donanıma fazlasıyla sahip; cevap bekleyen asıl soru, müttefiklerin bu dönemin gerektirdiği stratejik öngörüyü sergileyip sergilemeyeceği olacak....