Kritik Bakış Dergisi | Akıl-Fikir-Erdem

İlahiyatın ilmi yönünü, medrese-ilahiyat ilişkileri düzeyinde de ele almak gerekiyor. İlahiyat ve medreseyi (bugün kişisel gayretlerle devam eden halini de hesaba katarak söylemek gerekirse) birbirine mukabil veya birbirinin müteradifi olarak konumlandırmak yanlış olacaktır. Bilakis, medreseyi ve ilahiyat akademisini birbirini tamamlayan iki bilgi geleneği olarak görmek daha gerçekçi olacak ve klasik ilimlerin ihyasına dönük olarak daha verimli bir yapı ortaya çıkaracaktır....

Ne zaman ki Fransız Devrimi olur ve sonrasında Almanya işgal edilir, Fichte'nin Alman Ulusuna Nutuk'unda görüleceği üzere, bir Alman vatanseverliği peyda olur. Ne var ki Almanya bu vatanseverliğe uygun bir devrim (veya Batı dillerinde "revolution"un tam karşılığıyla, deveran) gerçekleştiremez. Bu nedenle Fransız birliği ile Alman birliği, Romalılığın yıkılışından sonraki aynı süreçte gelişen farklı tepkileri yansıtır. Fransa bir "devlet" (state) modeli çerçevesinde oluşurken, Almanya kendisini hep imperium olmaya yazgılı bir halde bulur. İşte Avrupa'nın Latinliği ile Cermenlerin Avrupa'sı arasındaki farklılaşmanın arkasında bu Romalılığın farklı etkileri bulunur. Öyleyse Avrupa birleşir ya da sahiden birleşir mi?...

Ruhumuzun “elemental” dengesini bozan gürültü hali karşısında McKennitt’in müziği, kurtarılmış bir sükûnet sunarak dış dünyanın tahrip edici tahakkümüne direnen ve farklılıklara rağmen bütün insanlık birikiminin abartılarından uzaklaşıp, fazlalıklarını attıkça basitliğin, saflığın, öz olanın bilgisi etrafında gizemli zihinsel dünyalara kavuşabileceğini söylüyor adeta. Bu yüzden zaten Erkan Oğur ile akraba. Ya da daha geri götürürsek öyküyü; Aşık Veysel ile, Erzurumlu Emrah ile…...

Neoliberal kapitalizmin egemen olduğu bir dünyada, aile ya küçülerek hayatta kalır ya da anlamını yitirerek varlığını sürdürür. Gerçek bir ihya ise, teşvik paketlerinden değil; hayat tarzının, zaman anlayışının ve insan tasavvurunun köklü bir muhasebesinden geçer. Aksi halde “Aile Yılı” ilanları, tarihin dipnotlarında mahzun bir tebessüm olarak kalmaya mahkûm olacaktır. Her şeyden önce aile, devlet politikalarının müdahale edeceği teknik bir “sosyal birim” olarak değil; insanın varoluşsal sürekliliğini sağlayan anlam üretim alanı olarak kavranmalıdır....

Şüphesiz Descartes, ilk bakışta düalist bir çerçevede düşünür, bedene ve zihne ayrı işlevler yükler, maddeye ve ruha birbirine indirgenemeyecek ayrı iki töz olarak bakar. Ama Bohemya Prensesi ile yazışmalarında “insan doğasına ilişkin açıklamasının basit bir ikiliğe indirgenemeyecek üçlü bir ayrım gerektirdiğini oldukça açık bir şekilde ortaya koyar: Ruh kavramı (akıl ve iradeyi içerir), beden kavramı (şekil ve hareket açısından tanımlanır) ve ikisinin birleşimi (duyum bunun üzerine dayanır)”...