Kritik Bakış Dergisi | Akıl-Fikir-Erdem

Descartes’i ilk yanlış anlayan kişinin çağdaşı Spinoza olduğunu ilave etmiş, Descartes’i doğru anlamak için onu yeni baştan ele almayı önermiştik. Bu önerimizi zihin-beyin problemine kendisi de “biyolojik natüralizm” adında önemli bir yaklaşım geliştirmiş olan John Searle, kendince ve tam da bizim Descartes’i hatalı anlama dediğimiz şeyi bihakkın yerine getirerek yapıyor. Kulak verelim....

Hukuk felsefesinin serencamı, bir düşüncenin tarihinden çok, bir vicdanın hikâyesidir. Bu hikâye, adaletin aynasında kendini görmek isteyen insanın öyküsüdür. Kimi zaman bu ayna berraktır, kimi zaman puslu. Kimi zaman gösterir hakikati, kimi zaman onu gizler. Ama her çağda, her durumda, bu aynaya bakan hakikati arayan insan vardır. Bugün, hukuk felsefesi, adaleti arayan insanın çığlığıdır. Adaleti yalnızca yasanın içinde değil, insanın içinde arayan bir arayıştır. Ve belki de artık şunu söylemek gerekir. Hukuk, adaletin aynası değildir; adalet, hukukta kendini görmek isteyen bir vicdandır....

İsmet Sıral kendisi ile muhatap olan birçok insanda özel etkiler bırakmış, bu etkiye rağmen çok az insanın adını günümüze taşıdığı, gizemli ve uzak bir ada. Kendisi sadece Türk caz müziği için köşe taşı değil. Türkiye’de farklı türlerde müzik yapıp kendi koridorlarında öncü ve özgün üretimler ortaya koyan epey ismin dip sularında onun etkisini ya da ondan neşet eden ruhu bulmak mümkün....

Hatemül Enbiya ile peygamberlik çağı kapanmıştır. Ama şarkın sahte peygamberleri bitmemiştir, kutsal liderler, tanrının oğulları, tanrıçalar, ilaheler, evliyalar, azizler, şeyhler, pirler, kurtarıcı önderler, mehdiler, mesihler, tartışılmaz-sorgulanmaz kesin inançlar, uğruna ölünen fikirler, kurtarıcı örgütler, cemaatler, partiler, hala ve başka isimlerle devam etmektedir. Gerçek Resulu ve getirdiği gerçek mesajları unutup veya çarpıtıp ya da illa zanni kutsallar uydurup insanlara, topluma peygamberlik taslayanlar ve bu sahtekarlara havarilik yapanlar müşteri bulamayacak hale gelince, işte o zaman sağlıklı bir toplum olmanın zemini oluşacaktır....

Neoliberal hayat tarzının bir metafiziği vardır ve bu metafizik anlaşılmadan diğer tüm analizler yüzeysel kalacaktır. Söz konusu metafizik zahiren varlığını Spinoza’nın conatus’una borçludur. Ancak zahir perdesini kaldırdığınızda göreceğiniz şey Spinoza’nın istismar edilmesi, araçsallaştırılması ve tahrifinden ibarettir. Mezkûr tahrifin ironik olan tarafı ise şudur belki de; modern ekonomi kendine özgü bir rasyonalite icat edip sonunda duygulara demir attı, Spinoza ise duyguların realitesini kabul etti ama özgürlüğün/kurtuluşun duygularda değil aklın kudretini muktedir kılmakta buldu....