Kritik Bakış Dergisi | Akıl-Fikir-Erdem

Neoliberal kapitalizmin egemen olduğu bir dünyada, aile ya küçülerek hayatta kalır ya da anlamını yitirerek varlığını sürdürür. Gerçek bir ihya ise, teşvik paketlerinden değil; hayat tarzının, zaman anlayışının ve insan tasavvurunun köklü bir muhasebesinden geçer. Aksi halde “Aile Yılı” ilanları, tarihin dipnotlarında mahzun bir tebessüm olarak kalmaya mahkûm olacaktır. Her şeyden önce aile, devlet politikalarının müdahale edeceği teknik bir “sosyal birim” olarak değil; insanın varoluşsal sürekliliğini sağlayan anlam üretim alanı olarak kavranmalıdır....

Şüphesiz Descartes, ilk bakışta düalist bir çerçevede düşünür, bedene ve zihne ayrı işlevler yükler, maddeye ve ruha birbirine indirgenemeyecek ayrı iki töz olarak bakar. Ama Bohemya Prensesi ile yazışmalarında “insan doğasına ilişkin açıklamasının basit bir ikiliğe indirgenemeyecek üçlü bir ayrım gerektirdiğini oldukça açık bir şekilde ortaya koyar: Ruh kavramı (akıl ve iradeyi içerir), beden kavramı (şekil ve hareket açısından tanımlanır) ve ikisinin birleşimi (duyum bunun üzerine dayanır)”...

Bugün Türkiye’de hukuk fakülteleri, felsefi düşünceye, toplumsal gerçekliğe ve bireysel ahlaka dayanan bir hukukçudan çok, yönetmelik uzmanı ve uygulama teknisyeni üretmektedir. “İyi bir hâkim, iyi bir savcı, iyi bir avukat nasıl olur?” sorusu, mülakat puanları ve sınav ezberleri arasında kaybolmuştur. İşte bu yüzden Türkiye’de hukukun temel problemi kişilerden çok, bu kişileri “belli bir forma” sokan sistemik zihniyettir. Bu zihniyet değişmeden, en idealist hukukçular bile zamanla o makinenin dişlisine dönüşmesi mukadderdir. Eleştirimiz ve kaygımız, yalnızca bireylerin yetersizliklerine değil, bu yetersizlikleri sürekli yeniden üreten sistemik zihniyet yapısına dikkatleri çekmektedir....

Geleneksel medrese taraftarı yaklaşımı benimseyenlere göre, akademisyen vasfını haiz olmak için tarafsız bir sorgulayıcı rolüne soyunan ilahiyat camiası “dine dışarıdan bakan tarafsız gözlemci” hüviyetine bürünmüştür. Vahyin rehberliği veya hakemliğine tabi olmak bir nakısa, dini hassasiyetlere sahip olmak ise bir zaaf gibi algılanmıştır. İlahiyat camiası geleneksel dini anlayışa karşı da geniş bir reddiye kültürü oluşturmuştur. Muhtemelen bir nebze gayr-i Müslim ilim çevreleriyle girdikleri iş birliğinin bir sonucu olarak, bilimsel araştırmalarında takip ettikleri deneysel bilimlerin pozitivizme kayan dar çerçeveli ölçütleri, dinî anlayışı belirgin biçimde aşındırmıştır. Bunun doğal bir sonucu olarak dini ilimlerin hakikatler bütünü olarak öğretilmesinden, onu adeta dışarıdan bir bakışla anlamaya...