İngiliz diplomatlar, yasağa rağmen petrol devlerine yardımcı oluyor

İngiliz diplomatlar, Birleşik Krallık’ta yasaklanmış olmasına rağmen, fosil yakıt şirketlerinin dünya genelinde yeni petrol ve gaz sahalarını faaliyete geçirmelerine yardımcı oluyor. Dışişleri Bakanlığı’yla bir yıl boyunca sürdürülen Bilgi Edinme Özgürlüğü talebi mücadelesi sonucunda elde edilen belgeler, İngiliz diplomatların gezegendeki en tartışmalı yeni projelerden bazılarında petrol devleriyle birlikte çalıştığını gösteriyor.

Petrol devleri ile İngiliz diplomatlar arasındaki samimi ilişkilerin açığa çıkması, iklim değişikliğiyle mücadele konusunda adım atılmasını savunmasıyla bilinen yeni Dışişleri Bakanı Ed Miliband üzerinde baskı oluşturabilir. Bilim insanları on yıldan fazla bir süre önce, fosil yakıt şirketlerinin hâlihazırda sondaj yaptığı petrol ve gaz sahalarındaki karbon miktarının, gezegeni güvenli küresel ısınma sınırlarının ötesine taşımaya fazlasıyla yeteceğini ilan etmişti. Bu nedenle yeni kuyular açmak yaygın bir şekilde güvenli bir küresel iklimi korumakla bağdaşmayan bir faaliyet olarak kabul ediliyor. Miliband kısa süre önce BM’de, iklim ve doğa krizlerinin dünya genelindeki ülkeler için büyük birer güvenlik tehdidi oluşturduğuna dair bir hükümet raporu hakkında konuştu. Bu tehditlerden kaçınmak, yeni fosil yakıt yataklarının kullanıma açılmamasını gerektirmektedir.

Hükümet, iklim kaygıları nedeniyle Kuzey Denizi’nde yeni petrol sondajlarını yasaklamış olmasına rağmen, Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası kapsamında elde edilen belgeler, diplomatların Shell ve BP’ye dünyanın başka bölgelerinde yeni kuyular açmaya çalışırken yardım ettiğini gösteriyor.

• Endonezya’daki İngiliz diplomatlar, dünyanın üçüncü büyük yağmur ormanının kalbi olan Batı Papua’da yeni Sıvılaştırılmış Doğal Gaz sahaları açmaya yönelik tartışmalı planlarını görüşmek üzere, Mayıs 2026’ya kadar olan iki yıllık dönemde BP çalışanlarıyla 16 kez bir araya geldi. İnsan hakları uzmanları BP’yi, sakinleri uzun süredir Endonezya’dan bağımsızlık arayışında olan ve Papua Yeni Gine’deki komşularıyla aynı bölgede yer alan bu topraklarda yaşanan soykırıma ortak olmakla suçladı. Cakarta’daki İngiliz Büyükelçiliği, BP’nin özellikle Papualılara yönelik bir İngiliz hükümeti Chevening burs programını finanse etmeyi kabul ettiği ve Endonezya Enerji ve Maden Kaynakları Bakanı’nın da katıldığı bir törene ev sahipliği yaptı.
• Karakas’taki İngiliz Büyükelçiliği personeli, ABD öncülüğündeki darbenin Venezuela’da petrol devinin devasa petrol ve gaz sondajı sözleşmeleri üstlenmesinin önünü açmasından önceki bir yıl içinde Shell ile altı kez görüştü. Bu toplantılardan birinin tutanakları istendiğinde Büyükelçilik herhangi bir tutanak tutulmadığını ileri sürdü.
• Afrika ülkesi Moritanya’daki İngiliz Büyükelçiliği personeli, BP’nin ülke açıklarındaki denizlerde devasa bir yeni gaz sahasını sondajla işletme hakkı için teklif verdiği ve sonunda bu hakkı kazandığı son yıllarda, şirketle 40’tan fazla kez görüştü. Aslında Britanya, söz konusu doğal gaz sahasının keşfedilmesinden kısa bir süre sonra, 2018 yılında ülkede görevli kalıcı bir büyükelçi bulundurmaya başladı. Sahanın 2017’de keşfedilmesinden kısa bir süre sonra İngiltere, bu göreve daha önce Shell adına lobi faaliyetleri yürütmüş bir kişiyi getirdi.
• Şubat 2026’da, BP’nin Özbekistan’da yeni bir doğal gaz sahası açma hakları için girişimde bulunduğu bir dönemde, şirketin Hazar bölgesinden sorumlu Azerbaycanlı başkan yardımcısına, Bakü’deki İngiliz Büyükelçiliğinde onursal OBE (Britanya İmparatorluk Nişanı) nişanı verildi. İngiltere’nin Azerbaycan Büyükelçiliği personeli, Temmuz 2024 ile Ağustos 2025 arasında BP temsilcileriyle dokuz kez görüştü.
• Teksas’ın Houston kentindeki Başkonsoloslukta görevli İngiliz diplomatlar, Kasım 2024 ile Şubat 2026 tarihleri ​​arasında BP personeliyle altı resmi görüşme gerçekleştirdi ve bu sürecin sonunda başkonsolosluk, BP’nin eyaletteki petrol sondaj faaliyetlerini genişletmesini kutlayan paylaşımları kendi LinkedIn hesabında yayımladı.
• Shell veya BP’nin yeni petrol sözleşmeleri elde etmeye çalıştığı ülkelerdeki birçok Büyükelçilik, şirketlerin Kral Charles’ın doğum günü kutlamaları gibi etkinliklere önde gelen sponsorlar olarak katılmasına izin verdi. Bu durum, şirketlerin itibarlarını aklama faaliyetlerinde bulunduğu yönünde suçlamalara yol açtı.

İngiltere ve Galler Yeşil Partisi Dış İlişkiler sözcüsü Ellie Chowns; “İngiliz diplomatların yurt dışında fosil yakıt genişlemesinin daha da ilerlemesine yardımcı olduğu haberleri inanılır gibi değil; Birleşik Krallık hükümetinin temsilcileri, BP gibi iklimi mahveden petrol ve gaz devlerine tezahürat yapmak yerine, Birleşik Krallık değerlerini teşvik etmek ve uluslararası ilişkileri güçlendirmek için çalışmalıdır” dedi.

“Bilimsel görüş birliği son derece açıktır: bir felaketten kaçınmak istiyorsak iklim eylemlerimizi acilen hızlandırmamız gerekiyor. Birleşik Krallık bunu kabul etmeli, petrol ve gaz şirketleri gibi çıkar gruplarına karşı duracak siyasi dürüstlüğü göstermeli ve gezegenimize daha fazla zarar vermelerine destek olmamalıdır.”

Araştırma ayrıca Shell ve BP’nin dünya genelindeki İngiliz büyükelçiliklerinde düzenlenen etkinliklere düzenli olarak sponsor olmalarına izin verildiğini de ortaya koyuyor.

Chris Gerrard, kültür alanında fosil yakıt sponsorluğuna karşı kampanya yürüten Culture Unstained adlı grubun eş direktörüdür. “Bu büyükelçilikler, BP ve Shell’in, aslında kâr odaklı kirleticiler oldukları gerçeğini gizleyip kendilerini saygın kurumsal vatandaşlar ve Birleşik Krallık şirketler dünyasının temsilcileri olarak sunmalarına yardımcı olmak suretiyle bir tür itibar aklama faaliyetinde bulunuyorlar. Bu gösterişli etkinliklere sponsor olmak, söz konusu petrol devlerinin insan hakları ihlalleri, soykırım ve iklim çöküşüyle ​​olan bağlantılarından dikkatleri başka yöne çekmelerine yalnızca yardımcı oluyor” dedi.

Birkaç ay önce Dışişleri Bakanlığı’na, bütün bu faaliyetlerin Birleşik Krallık’ın kendi kamuoyuna sık sık ilan ettiği iklim hedeflerini doğrudan baltaladığı ve dolayısıyla ulusal çıkarlara aykırı olduğu yönündeki iddialara yanıt vermek isteyip istemediğini sordum. Ancak herhangi bir yanıt alamadım.

*Adam Ramsay, openDemocracy’nin eski editörü, Birleşik Krallık editörü ve özel muhabiridir. Hâlihazırda Abolish Westminster bültenini yazmaktadır.

Kaynak: https://abolishwestminster.substack.com/p/british-diplomats-help-oil-giants

Tercüme: Ali Karakuş