Ana Vracar
Sanchez Erken Seçim Çağrısı Yaptı
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, konut piyasasına ilişkin iki yasa tasarısının 2 Ekim Cuma günü parlamentoda yapılan oylamada reddedilmesinin ardından Kasım ayının sonlarında erken seçim yapılacağını açıkladı. Tasarılar, Madrid’de 87 yaşındaki bir kadının evinden tahliye edilmesinin ardından ülkenin konut krizine acilen müdahale edilmesini talep eden kitlesel gösterilerin yaygınlaşması üzerine gündeme gelmişti.
Hafta sonu yaklaşık 50 şehirde yüz binlerce insan bu talepleri desteklemek için sokaklara çıktı.
Sanchez, Pazartesi günü yaptığı konuşmada seçmenlere, reformları daha kolay hayata geçirebilmeleri için ilerici güçlere daha kararlı bir seçim desteği vermeleri çağrısında bulunurken, “Her şeyden önce eşitsizlik, kamu hizmetleri ve konuta erişim alanlarında düzeltilecek hâlâ pek çok adaletsizliğin, ulaşılacak pek çok toplumsal hedefin ve çözülecek pek çok sorunun bulunduğu doğrudur” dedi.
Gayrimenkul spekülasyonu konut krizini körüklüyor.
Sanchez yönetimi uluslararası politika açısından kendisini Avrupa’daki ilerici hükümetlerden biri olarak öne çıkarmış olsa da ülkedeki toplumsal hareketler, konut politikası da dâhil olmak üzere ülke içinde değişiklikler yapma konusunda gösterdiği kararlılık eksikliğinden duydukları hayal kırıklığını sürdürüyor.
Kiracı sendikaları yıllardır, ev sahiplerinin özellikle de gayrimenkul spekülasyon fonlarının genel nüfus için barınma güvensizliğini çeşitli yollarla nasıl daha da derinleştirdiğine dair uyarılarda bulunuyor.
Madrid’de yaşlı bir kiracı olan Maricarmen Abascal’ın 70 yıldır yaşadığı evden tahliye edilmesiyle biriken mevcut öfke taştı. Gayrimenkul geliştirme şirketi Urbagestion Desarrollo e Inversion SL, Abascal’ın yaşadığı evi satın aldıktan sonra %275 oranında bir kira artışı uyguladı; Abascal’ın bu artışı karşılayamaması ve ardından gelen uzun süreli bir hukuki sürecin sonucunda, kendisi geçen ayın sonunda evden tahliye edildi.
Olayı takip eden eylemler, daha geniş bir sorunlar yelpazesine dikkat çekti. Madrid Kiracılar Sendikası (Sindicato de Inquilinas e Inquilinos de Madrid), “Maricarmen’in durumu, mahallelerimizi on yıllar boyunca inşa eden insanları kaderlerine terk ederken gayrimenkul kârlarını önceleyen bir konut modelini yansıtıyor” uyarısında bulundu.
Birlik, Mayıs ayında “Her şeyden daha ciddi olan ise, bu durumun kadınların temel haklarını inkâr eden Frankocu rejimden miras kalan yasaların ağırlığı hesaba katılmadan anlaşılamayacak olmasıdır” vurgusunu yaptı. “İlk sözleşme yalnızca Maricarmen’in babası tarafından imzalandı çünkü o dönemin hukuk sistemi kadınları aile içinde görünmez kılıyordu. Aynı sözleşme bugün imzalanmış olsaydı, her iki ebeveynin de sözleşme sahibi olarak adı yer alacak ve Maricarmen tam anlamıyla korunmaya devam edecekti.”
Birlik, “Bununla birlikte, yönetmeliklerin son derece kısıtlayıcı bir yorumu; sonunda toplumsal gerçeklikten, kiracıları koruma arzusundan ve bir mahallede geçirilen yetmiş yılı aşkın kökten daha ağır bastı” diye ekledi. “Madrid Kiracılar Birliği için tutum açıktır: hiçbir biçimsel hukuk yorumu, yalnızca bir gayrimenkul yatırımının kârlılığını artırmak amacıyla 87 yaşındaki bir kadının tüm hayatı boyunca yaşadığı evden tahliye edilmesini haklı gösteremez.”
Sendikalar, barınma hakkı için genel bir grev örgütleme sözü veriyor.
Protestolar; hükümete, alternatif konut bulunmadığı durumlarda kırılgan durumdaki kiracıların tahliye edilmesinin yasaklanmasını, kısa süreli ev ve oda kiralamalarına sınır getirilmesini, kiraların dondurulmasını ve 2026 ile 2027’de sona erecek sözleşmelerin uzatılması da dâhil olmak üzere çeşitli talepler sundu.
Bu talepler genel olarak kamuoyunun yanı sıra sendikalar tarafından da dile getirildi. Sendikalar, “Konut ve emek mücadeleleri birbirinden ayrı değildir” diye duyurdular ve konut için genel bir grev örgütlemek için çalışacaklarını taahhüt ettiler. “Kiraların yükselmesi, servetin işçi sınıfından rantçılığa doğrudan aktarılmasıdır. Ücretlerimiz, evlerimizi kontrol eden rantçıların ceplerine ay be ay giriyor.”
Yaşanan büyük tepki, Sanchez hükümetini bu talepleri parlamentoya sunduğu iki yasa tasarısına yansıtmaya itti. Resmî metinler protestocuların kullandığı terminolojiyle tam olarak örtüşmese ve oylama iki ayrı öneri üzerinden gerçekleşse de çoğu kişi bunu konut hareketi açısından önemli bir ilerleme olarak değerlendirdi.
Yumuşatılmış olsun ya da olmasın, sağcı ve aşırı sağcı partiler her iki tasarıya da karşı oy kullandı.
Protestolar hafta sonu boyunca devam ederken ilerici parti Podemos, “Rantçılar ve spekülatörler tarafından rehin alınmış bir demokrasimiz var” diye yazdı. “Konut seferberliği büyümeye devam etmeli ve spekülatörlerin ve kurumlarda onları savunanların artık saklanacak hiçbir yerleri kalmayana kadar genel greve doğru ilerlemeli.”
Erken seçim açıklamasının ardından Podemos’tan Irene Montero, “Şu an ile 29 Kasım arasında barış isteyen, oğullarımızın ve kızlarımızın savaştan kaçınmasını ve silahlara harcanan para yerine sağlık hizmetlerine ve eğitime sahip olmasını isteyenler; yaşayacak evler isteyenler, işler ve sevdiklerimizle geçirmek için zaman isteyenler ve yaşam maliyetlerinin düşmesini isteyen herkesin sesinin duyulması gerekiyor” dedi.
*Ana Vracar, Peoples Dispatch ve People’s Health Movement tarafından yayımlanan iki haftalık bülten People’s Health Dispatch’te sağlık muhabiridir. Avrupa People’s Health Movement’ın bölgesel koordinatörü ve People’s Health Movement yürütme konseyinin eş başkanıdır.
Kaynak: https://www.savageminds.co/p/spain-housing-crisis
Tercüme: Ali Karakuş
