Demokratların Barış İçin Yetkisi Var — İşte 4 Acil Öncelik

Ara seçimlerde seçmenler, Trump’ın savaş gündemine kesin bir darbe indirdi; militarizme karşı çıkmak ve İran’daki fiyaskoya son vermek için yeni olanaklar yarattı. Ülkeyi baştan başa saran mavi tsunaminin ardında gümrük vergileri, yolsuzluk ve yükselen fiyatlar da dâhil pek çok mesele vardı; ancak seçmen hoşnutsuzluğunun kökünde İran’a karşı savaşa muhalefet ve bu savaşın yol açtığı yüksek yakıt maliyetleri ile enflasyon yatıyordu.

Seçim sonucu, aktivistlere savaşı sona erdirmek, aşırı silah harcamalarını tersine çevirmek, hayati sosyal ve çevresel önceliklere gereken finansmanı yeniden sağlamak ve demokrasiyi korumak için baskıyı yoğunlaştırma fırsatı sunuyor. Temel diplomatik kapasiteleri genişleterek ve ABD’nin küresel iş birliğine desteğini yeniden tesis ederek geleceğe dönük, ilerici bir dış politikanın temellerini atacak bir hükümet seçmemiz gerekiyor.

Bugün yaşanan seçimsel yeniden saflaşma, 2006 ara seçimlerinde gerçekleşen çarpıcı siyasi dönüşümle karşılaştırılabilir. O yıl Irak savaşı, Demokratların ABD Temsilciler Meclisi’nde 31, Senato’da altı sandalye kazanmasında belirleyici mesele olmuştu. Bugün olduğu gibi o zaman da hayat pahalılığı ve göç önemli meselelerdi; ancak baskın kaygı Orta Doğu’daki savaştı. O dönemde analistlerin öne sürdüğü gibi Irak, seçmenleri Demokratlara doğru kaydıran “Arşimet kaldıracı”ydı.

Ne var ki yeni Kongre 2007’de toplandığında Demokrat Parti liderleri net bir tavır almaktan kaçındı. Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi ve Senato Çoğunluk Lideri Harry Reid, yeni Kongre için Irak’ı görmezden gelen bir yasama gündemi önerdi.

Tom Hayden’ın “Ending the War in Iraq”ta yazdığı gibi, savaş karşıtı aktivistler öfkeden köpürüyordu. Seçmenler, Demokrat liderleri Irak’tan çekilmeye öncelik verilmesi talepleriyle bombardımana tuttu. Protestocular Pelosi’nin San Francisco’daki evinin önünde toplandı. Washington, D.C.’de düzenlenen savaş karşıtı bir mitingde tahminen 100.000 kişi yürüdü.

Demokrat liderler mesajı çabucak aldı ve çekilme için bir takvim belirleyecek bir yasama stratejisinde uzlaştı; Kongre de bunu daha sonra kabul etti.

Yeni Kongre’nin İran savaşını sona erdirme yönündeki siyasi yetkisini yerine getirmesini ve Trump’ın tehlikeli dış politikalarının diğer unsurlarını tersine çevirmek için harekete geçmesini sağlamak üzere şimdi de benzer baskılar uygulamamız gerekebilir.

Barışa yönelik tehditler son yıllarda kayda değer ölçüde arttı; bu tehditler devasa ve çok boyutludur. İran’da bitmek bilmeyen, yasa dışı bir savaş ve bununla bağlantılı olarak Orta Doğu’nun dört bir yanında yaşanan kıyım; Gazze’de soykırıma, Lübnan’da işgale ve etnik temizliğe olanak tanımaya kadar varan biçimde baskıcı rejimlerin silahlandırılması; askerî alandaki harcamaların fırlaması (bu yıl için 1,5 trilyon doların üzerinde önerildi) ve hızlanan bir nükleer silahlanma yarışı. Bütün bunlar, Pentagon insan pilotlar ya da insan denetimi olmadan çalışabilen yapay zekâ güdümlü silah sistemlerinin konuşlandırılmasına doğru hızla ilerlerken yaşanıyor.

Güç kullanma tehdidi ya da güç kullanımı; diplomasinin, ekonomik kalkınmanın ve barış inşası programlarının önüne geçti. Beyaz Saray, Rusya ve Suudi Arabistan’daki otoriter rejimleri pohpohlarken Kanada ve Avrupa’daki demokratik müttefiklerini azarladı.

Bu militarist politikaların insani, ekonomik ve çevresel sonuçları felaket oldu — heba edilen trilyonlarca dolar, kaybedilen yüz binlerce can ve evlerinden edilen on milyonlarca insan.

Yurt dışında barış arayışı, yurt içinde demokrasinin savunulmasına bağlıdır. Yasa koyucular; oy hakkı, toplanma hakkı, ifade özgürlüğü ve ırk, cinsiyet, din ve cinsel tercihe dayalı ayrımcılığa son verilmesi de dâhil olmak üzere temel hakların kullanılmasının önündeki engelleri kaldırarak demokrasiyi korumalıdır. Her insanın değerli görüldüğü ve her insana hak ettiği onurla davranıldığı bir Amerika yaratmamız gerekiyor — ardından da bu anlayışı dünyanın geri kalanına yaymamız gerekiyor.

İş birliği için, çatışma için değil

Dış politika alanında, aşağıdaki başlıca hedefler konusunda Kongre’den ve yürütmeden adım atılmasını talep etmeliyiz:

1. İran savaşını sona erdirin: İran semalarında, topraklarında ya da kıyılarının açığında askerî çatışmalar için fon kullanılmasını yasaklayın. Hürmüz Boğazı’nı açmak ve İran’ın nükleer programını sınırlandırmak üzere kapsamlı bir diplomatik anlaşmaya varmak için Birleşmiş Milletler aracılığıyla çalışın. Bölgedeki savunmasız Amerikan askerî üslerini kapatın.
2. Silahlanma yarışını durdurun ve tersine çevirin: Şişirilmiş Pentagon bütçesinde büyük kesintileri yasalaştırın, nükleer silah sistemlerine yönelik harcamaları geri çekin ve yapay zekâya dayalı otomatik savaşa doğru koşuşturmayı dizginleyin. Nükleer denemelerin yeniden başlatılmasına ve ek nükleer savaş başlıklarının üretimi ile konuşlandırılmasına fon sağlanmasını engelleyin.
3. Soykırımı ve baskıyı silahlandırmaya son verin: İsrail’e yapılan ve ABD insan hakları yasasını ihlal eden, Gazze’de soykırımcı politikalara olanak tanıyan, Batı Şeria’da mülksüzleştirmeyi ve etnik temizliği, Lübnan’daki saldırganlığı hızlandıran askerî yardımları ve silah transferlerini kesin. Bölgedeki baskıcı ve demokratik olmayan rejimlere silah ve yardım sağlamayı bırakın. Suudi nükleer anlaşmasını feshedin.
4. Yurt içindeki savaşı geriletin: Militarize edilmiş göç denetimine, göçmenlerin hukuka aykırı biçimde gözaltına alınmasına ve ICE’ın barışçıl protestoculara yönelik — cinayet de dâhil — baskısına son verin. ICE, göç politikasının köklü biçimde yenilenmesinin bir parçası olarak kaldırılmalıdır.

Bu maddeler bir arada, kritik diplomatik kapasiteleri ve ABD’nin çok taraflılığa desteğini yeniden inşa eden ilerici bir dış politikanın temellerini atan bir barış gündemi oluşturuyor.

Kongre, Cumhuriyetçi çoğunluklar altında bile bu önceliklerin bazıları konusunda şimdiden harekete geçmeye başladı. Kongre’deki Demokratlar da sonu gelmeyen savaşa ve aşırı askerî harcamalara karşı, onlarca yıldır görülmemiş biçimde daha güçlü tavırlar almaya başladı. Bu yılın haziran ayında Senato, Temsilciler Meclisi’ne katılarak Savaş Yetkileri Yasası uyarınca, Başkan’a İran’daki askerî çatışmaları sona erdirmesi talimatını veren 86 sayılı Temsilciler Meclisi Ortak Kararı’nı (House Concurrent Resolution 86) kabul etti; ne var ki Beyaz Saray bu emri görmezden geldi.

Temmuzda Senato’daki Demokratlar, İran savaşına ilişkin kaygılar nedeniyle Pentagon’un olağan faaliyetlerinin finansmanı için yapılan şişirilmiş 1,15 trilyon dolarlık talebi onaylamayı reddetti. Kongre’nin topal ördek oturumunda işin arkasını getirerek Pentagon’un toplam bütçesindeki her türlü artışa karşı çıkması gerekiyor.

Yine temmuzda, Temsilciler Meclisi’ndeki Demokrat üyelerin neredeyse yarısı, İsrail’in Gazze politikasına karşı kabaran muhalefet dalgasının bir parçası olarak ABD’nin İsrail’e yardımını kaldırmak için oy kullandı. Kongre, ABD’nin savaş suçlarına ortaklığına son verecek adımlarla işin arkasını getirmelidir. Yeni Kongre’de bu ve bunlarla bağlantılı yasama tedbirlerinin başarıya ulaşma ihtimali, sonu gelmeyen savaşa karşı bir yetkiyle seçilen onlarca yeni temsilci ve senatörün gelişiyle artacak. Ama başarı garanti değil.

Yeni bir başlangıç olarak yeni Kongre

Ara seçimde Kongre’nin yeniden saflaşması sağduyu ve barış için bir zafer olsa da önümüzdeki mücadelenin yalnızca başlangıcıdır. Barış gündeminin yasalaşabilmesi için, koordineli ulusal ve tabandan kamusal eylemden oluşan güçlü, büyüyen bir hareketin desteğine ihtiyacı var. Bu, adalet ve barış için mücadele eden çeşitli hareketler arasında diyalog ve ilişki kurmayı gerektirecek; bu süreç pek çok yerde zaten başlamış durumda.

Yeni Kongre’nin liderlerinden, barış için alternatif bir dış politika geliştirmeye ve buna yeniden yatırım yapmaya yönelik bir dönüşün parçası olarak önerilen barış gündemine öncelik vermelerini talep etmeliyiz. Yeni seçilen üyeler ayak sürür ya da reddederse, Washington, D.C.’de protesto düzenlemeli ve harekete geçmelerini talep etmek için yerel ofislerinin önünde toplanmalıyız.

Yeni Kongre üyelerini kilit meseleler ve İran’daki savaşı sona erdirmeye, Amerika’nın militarize edilmiş önceliklerini tersine çevirmeye ve Orta Doğu’da baskıyı ve şiddeti önlemeye yönelik yasama seçenekleri hakkında bilgilendirmek için koordineli ve sistematik çabalara girişmemiz gerekecek.

Önümüzdeki haftalarda ve aylarda, önerilen barış politikası gündemi üzerine topluluk toplantıları ve bilgilendirme oturumları (teach-in) düzenlemek için planlara ihtiyaç var — hem ulusal düzeyde hem de onlarca kilit eyalet ve seçim bölgesinde. Kongre üyelerinin değişim talebini yalnızca Washington, D.C.’deki lobicilerden değil, kendi seçim bölgelerindeki seçmenlerden de duyması elzemdir.

Trumpçı politikalar bugüne kadar olduğu gibi şimdi de ne kadar vicdansız olursa olsun, yeni bir dış politika oluşturmanın bu politikalara son vermekten fazlası anlamına geldiği konusunda açık olmalıyız. Amerika’nın, kamuoyunun ya da Kongre’nin onayı olmadan savaşa yönelme eğilimi her iki partiden başkanlar döneminde de sürdü; İsrail’in Gazze’de, Batı Şeria’da, Lübnan’da ve İran’daki acımasız eylemlerine olduğu kadar Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi petrol zengini devletlerin baskılarına ve siyasi entrikalarına verilen esirgemesiz destek de öyle.

Yeni bir dış politika kurmak için Trump’ın yokluğundan fazlasına ihtiyacımız var. Amerika’nın dünyaya yaklaşımını kökten değiştirmeye kendini adamış, uyanık, seferber olmuş bir yurttaş kitlesinin varlığına ihtiyacımız var. Misyonumuz, ülkemizi savaş yerine diplomasiye ve uluslararası iş birliğine yöneltmek ve her iki partiden makam sahiplerini bu ölçüte uymakla yükümlü tutmaktır.

Halkın, halk tarafından ve halk için bir dış politikaya ihtiyacımız var — yalnızca dar, çıkarcı, yozlaşmış bir seçkinler zümresinin değil, hepimizin. Dış politika ırk, din, geldiği yer, cinsiyet ya da cinsellik ayrımı gözetmeksizin herkesin barış, geçim ve temel insan hakları yönündeki özlemlerine hizmet etmelidir. Yalnızca Amerika’yı değiştirmek değil, aynı zamanda savaşa ve baskıya karşı barış ve demokrasi mücadelelerinde dünyanın dört bir yanındaki hareketler ve halklarla el ele vermektir.

Source : https://wagingnonviolence.org/2026/11/democrats-antiwar-agenda-iran/