Danimarka Başbakanı, ABD’nin Grönland’ı zorla ele geçirmeye yönelik herhangi bir girişiminin NATO’nun ve “İkinci Dünya Savaşı sonrası güvenlik düzeninin” sonu olacağını söyledi.
Mette Frederiksen bu uyarıyı, Donald Trump’ın yarı özerk Danimarka toprağının kontrolünü alma arzusunu yinelemesinin ardından yaptı. Trump, “ulusal güvenlik açısından Grönland’a ihtiyacımız var” dedi.
Keir Starmer dâhil Avrupalı liderler, “Danimarka ve Grönland’la ilgili meselelerde karar verme yetkisinin yalnızca Danimarka ve Grönland’a ait olduğunu” belirten ortak bir açıklama yayımladı. Ancak Politico’ya göre bu açıklamadaki sözlerin “yumuşaklığı”, “Avrupa’nın içinde bulunduğu sıkışmış durumu ortaya koyuyor.” “Trump’ın ABD çıkarlarına zarar verdiğini düşünmesi halinde ticaret veya Ukrayna konusunda olası misilleme korkusu”, Avrupa’nın “onun tehditkar söylemlerine karşılık verirken çoğunlukla geri adım atmasına” yol açtı.
NATO da “ABD başkanını kızdırmamak için ince bir çizgide yürüyor.” Ancak, birçok NATO ülkesi şimdiye kadar “Grönland’a topyekûn bir müdahaleyi olasılık dışı olarak değerlendirirken, Trump’ın yorumları ittifak içinde endişe ve meydan okumaları uyandırmaya başladı.”
Yorumcular ne dedi?
Trump’ın yeniden göreve dönüp ada üzerindeki niyetlerini açıkça ortaya koymasından bu yana, Grönlandlılar ve Danimarkalılar ABD’nin bölgeyi ilhak etmeyi başardığı senaryoları düşünüp duruyorlar. The Atlantic’te Shane Harris, Isaac Stanley-Becker ve Jonathan Lemire’in yazdığına göre Trump, “güç kullanma, zorlama ya da yaklaşık 56.000 kişilik yerel nüfusu gelecekteki madencilik anlaşmalarına ortak etme vaadiyle satın alma girişiminde bulunabilirn” Aslında, “Danimarka’nın veya Avrupalı müttefiklerinin ABD’nin adayı ele geçirmesini engelleyecek askeri güce sahip olmaması” nedeniyle, pratikte gereken tek şey Truth Social’ın Grönland’ın artık Amerikan “mandası” olduğunu duyuran bir paylaşımı olabilir. ABD’nin NATO’nun başlıca askerî ve mali garantörü konumu göz önüne alındığında, böyle bir gelişme ittifakı “felç edebilir.”
The Telegraph’ta Sam Ashworth-Hayes’e göre, çok az kişi Venezuela tarzı bir baskını bekliyor; çünkü ABD’nin “ateş açmasına gerek yok.” Trump “gerçekten bu toprağı istiyorsa”, “istediğini elde edene kadar son derece acı verici baskı araçları uygulayabilir”.
Bloomberg’de Marc Champion, Trump’ın dayattığı “güçlü olanın haklı olduğu” bir dünyada Danimarka’nın ve Avrupa’nın “oynayabileceği çok az kart” olduğunu yazdı. Onların “tüm ekonomik ve güvenlik vaziyetleri”, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ABD’nin dostları için kurduğu “kurallara ve ittifaklara dayalı düzene” göre inşa edildi. “Artık ABD silahlarına çok bağımlılar ve Trump, Vladimir Putin gibi isimlerin güçlü desteğiyle bu sistemi yıkarken direnemezler.”
Bugün Starmer, The New Statesman’daki yazısında George Eaton’ın belirttiği gibi, Fransa’daki Elysée Sarayı’nda “gönüllüler koalisyonu” zirvesinde diğer Avrupalı liderlere katılarak, Avrupa’nın Ukrayna için ABD güvenlik garantilerini yeniden talep edeceği bir toplantıya katıldı. Avrupa’nın Trump’ın Grönland iddialarını eleştirirken neden bu kadar temkinli davrandığını merak edenler için bu durum, “cevabın önemli bir parçası.”
Bundan sonra ne olur?
The Telegraph’tan Ashworth-Hayes, “Trump’ın Grönland’da istediğini doğrudan ilhak etmeden bir şekilde elde etmek için nüfuzunu kullanacağına bahse girerim” dedi. Trump, ABD’nin Avrupa’nın doğu savunmasına verdiği sürekli desteği, Arktik’te daha büyük bir ABD güvenlik varlığıyla takas etmeyi deneyebilir. Bu durumda, “diplomatik taraf yatıştırılacak” ancak “çatışma noktaları yine de varlığını sürdürecektir.”
Avrupa başkentlerinde Washington’a daha az bağımlı olunması gerektiğine dair gecikmiş bir kabullenme var. Aynı zamanda, Trump’ın yeni keşfettiği yayılmacılığın geçici bir sapma olduğuna dair hala bazı iyimser düşünceler de mevcut. Bir üst düzey AB yetkilisi Financial Times’a, “Artık kimin müttefikimiz olmadığını biliyoruz. Sadece yanılmış olmayı ve sorunun geçip gideceğini umuyoruz” dedi. “Ne yapılması gerektiğini biliyoruz, sadece artık bunu gerçekten yapmamız gerekiyor.”
*Elliott Goat, The Week Digital’da serbest yazar olarak çalışmaktadır. The Independent’ın Wyn Harness Ödülü’nün sahibidir ve on yılı aşkın süredir insan hakları, dezenformasyon ve seçimler üzerine gazetecilik yapmaktadır. Avrupa genelinde seçim bütünlüğünü desteklemeyi amaçlayan Brüksel merkezli araştırmacı STK Unhack Democracy’nin kurucu ortağı ve direktörüdür.
Kaynak: https://theweek.com/defence/would-europe-defend-greenland-from-us-aggression
Tercüme: Ali Karakuş
