Harlan Ullman
Hatırlayabildiğimden daha uzun bir süredir, NATO’ya, uzun zamandır var olan ve artık daha da belirgin hâle gelen ölümcül bir kusuru ele alması için yalvarmak tek bir eylemle bile sonuçlanmadı. Bu kusur, ittifakın temel taşı niteliğindeki Beşinci Madde taahhüdünün — “bir NATO üyesine yönelik silahlı bir saldırı, tümüne yönelik bir saldırı sayılacaktır” — saldırının Sovyetler Birliği tarafından ittifakın bir veya daha fazla üyesine yönelik askerî bir saldırı olacağını varsaymasıdır.
Peki ya saldırı askerî değilse? Bunun tek emsali, 25 yıl önce El Kaide’nin New York’taki İkiz Kuleler’e saldırısının ardından Beşinci Madde’nin işletilmesidir — o zaman ittifak Afganistan’da savaşa girmişti.
Vladimir Putin, NATO’ya ve Batılı ülkelere saldırırken Lenin’in “aktif önlemler” olarak adlandırdığı ve Batı’nın “hibrit savaş” dediği yöntemleri kullanıyor. Rusya, ittifakı bölme ve parçalama planı kapsamında, silahlı saldırı eşiğine varmadan mümkün olduğunca fazla kaos yaymak da dâhil olmak üzere aktif önlemler kullanıyor. Ve tıpkı hizmetine faydalı aptallar kazandıran Lenin gibi, Putin de Başkan Trump konusunda aynısını yaptı. Trump, NATO Avrupa’sının kendi savunması için daha fazla sorumluluk üstlenmesini talep ederek Amerika’nın NATO ile bağlarını zorlamak için elinden geleni yaptı — ancak Trump’ın dilinde “daha fazla”, “tamamı” demek.
2003’ten 2016’ya kadar NATO’nun Avrupa’daki bir dizi Müttefik Yüksek Komutanı’nın danışma kurulunda görev yaptım. O zamandan bu yana geçen yıllarda, NATO’nun bu aktif önlemlere yanıt vermesini ve tepki göstermesini sağlamaya çalışmanın Sisifosvari bir çaba olduğu ortaya çıktı. NATO, hakkını teslim etmek gerekirse, siber alanı, karşı istihbaratı ve stratejik iletişimi kapsayan, geniş bir yelpazede faaliyet gösteren 30 Mükemmeliyet Merkezi oluşturdu. Ancak bunların hiçbiri aktif önlemlerle mücadeleye odaklanmıyor.
NATO, aktif önlemlerin veya hibrit savaş saldırılarının Beşinci Madde’yi ne zaman tetikleyeceğini belirleme meselesiyle yüzleşmedi. Rusya’nın insansız hava araçlarını kullanması buna bir örnek. On altı NATO üyesi, Rus insansız hava araçlarının ulusal hava sahalarına girdiğini bildirdi. Romanya bu tür 26 ihlal bildirdi ve geçtiğimiz ağustos ayında dört Rus insansız hava aracını düşürdü. 4 Ağustos’ta Almanya’daki Leipzig/Halle Havalimanı’nda bir Rus insansız hava aracı saldırısı gerçekleşti. Neyse ki araç patlamadı.
Siber alan, Rusya’nın düzenli olarak yararlandığı bir başka alan. Rusya’nın NATO’ya karşı gerçekleştirdiği siber saldırıların kesin sayısını belirlemek zor, ancak sayı çok yüksek. Bunların en kötü şöhretlisi, St. Petersburg’daki, 2023’te öldürülmesine kadar Wagner Grubu’nun da başında bulunan Yevgeny Prigozhin tarafından kurulan İnternet Araştırma Ajansı’ydı.
Rusya’nın, savaşın dezenformasyon boyutlarıyla ilgilenen ve NATO ile Batılı devletler arasında anlaşmazlık yaymada son derece etkili olan bu sözde troll ofislerinden birkaçı var. Ancak NATO şu ana kadar bu propaganda makinelerine karşı koymak için kolektif bir eylemde bulunmadı ve tepki vermeyi tek tek üye devletlere bıraktı.
Öyleyse NATO, Rusya’nın ve muhtemelen Çin’in aktif önlemlerine ve hibrit savaşına karşı kendini korumak ve savunmak için ne yapmalı? Bu soru, Beşinci Madde’yi neyin işletebileceği konusunda çözümü güç meseleler doğurabilir; bu nedenle ertelendi. Siber alandaki karşılıklar, örneğin ABD, Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada ve Yeni Zelanda’dan oluşan Five Eyes koalisyonu arasında paylaşılabilen son derece gizli ulusal kabiliyetleri içerdiğinden, bunlar genellikle NATO’nun 32 üyesinin tamamına uygulanmaz.
Birincisi, NATO, üye ülkelerinin kara sularına veya hava sahasına giren herhangi bir Rus insansız hava aracının imha edileceğini ilan etmelidir. NATO bu amaçla hava polisliği faaliyetlerini genişletebilir. Siber güvenliğin ve altyapı korumasının genişletilmesi yüksek öncelik taşımalıdır. Rus propagandasına ve dezenformasyonuna karşı koymak için stratejik iletişimin de genişletilmesi gerekmektedir.
İkincisi, NATO, aktif önlemlere karşılık vermek veya bunları açığa çıkarmak amacıyla tatbikatlarını ve konuşlandırmalarını Ruslara yönelik etki operasyonlarının bir parçası olarak kullanmalıdır. Bir başka örnek olarak, Putin’in bir Tomahawk fırlatıcısının menziline girdiğinde rahatsız olduğu bildiriliyor. Bu, yararlanılabilecek ilginç bir baskı noktası olabilir.
Üçüncüsü, NATO, Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı’na bağlı olarak, Churchill’in İkinci Dünya Savaşı sırasında “kirli işler” olarak adlandırdığı türden bir teşkilat oluşturmalıdır.
Özel servisler gibi zararsız bir adla tanımlanabilecek bu teşkilat, Rus aktif önlemlerinin ve hibrit savaşının üzerine gitmek ve bunların etkisini kırmakla görevlendirilecektir.
Bu önerileri daha önce de sunmuş olduğuma göre, belki bu sefer biri kulak verir.
*Harlan Ullman, Washington’daki Atlantic Council’de kıdemli danışman, özel bir şirketin yönetim kurulu başkanı ve şok ve dehşet doktrininin baş yazarıdır. Birleşik Krallık’ın eski savunma şefi Mareşal Lord David Richards ile birlikte kaleme aldığı ve bu sonbaharda yayımlanacak olan bir sonraki kitabı “Who Thinks Best Wins: How Decisive Strategic Thinking Will Prevent Global Chaos”tur.
Kaynak: https://thehill.com/opinion/national-security/6086946-addressing-nato-article-5-flaws/
