Gazze üzerine yazılan bir notun, kasvetli bir umutsuzluk yerine mis gibi umut dolu bir şeyi anlatacağı bir zaman belki de gelecek. Ancak o zamana daha epey var. Şeritte yaşayanlar, feci sonuçlara yol açan bir savaşın ortaya çıkardığı derme çatma, aşırı kalabalık barınaklarda ve çadırlarda barındırılarak güvencesiz koşullarda yaşamayı sürdürüyor. İsrailli yetkililer, hâlihazırda zaten küçülmüş olan toprakları daha da daraltan sınırlandırılmış Sarı Hat’ı ilerletirken bile, Gazze halkının durumunu iyileştirmeye yönelik çabalara soğuk bakmayı sürdürüyor.
6 Kasım’dan bu yana yağan şiddetli yağmur, sakinlerin sefaletine bir yenisini daha ekledi; bu insanların yüzde 65’i çadırlarda veya ilkel barınaklarda yaşıyor. Sele açık bölgelerde bir milyona yakın insan yaşıyor ve bunların 400 bini Dünya Sağlık Örgütü’nün “son derece yüksek riskli” gördüğü bölgelerde bulunuyor. Yerinden edilmiş Filistinlileri barındıran on binlerce çadırı su bastı.
Solunum yolu hastalıkları artıyor. DSÖ’nün İşgal Altındaki Filistin Topraklarındaki temsilcisi Dr. Reinhilde Van De Weerdt, Kudüs’ten Cenevre’deki gazetecilere konuşarak “Rakamlar şimdiden baskıyı gösteriyor” dedi. “Akut solunum yolu enfeksiyonları geçen yılın aynı dönemine göre 33 bin vaka daha fazla.”
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’ne (OCHA) göre yağmurlar, “yerinden edilmiş kişilerin yaşadığı alanlara, barınaklara ve insani yardım tesislerine zarar verdi, beş vilayetin tamamında hizmetleri aksattı.” Yirmi dört saat içinde yol açılan hasar, üzücü derecede büyüktü ve 26 bin haneyi etkiledi. (Bu sayı o zamandan beri 46 bine yükseldi.) Bu sürede 6 binden fazla aile barınağı yıkıldı, 17 bin 400’ü hasar gördü. Hasar görmüş binalar çöktü; yağmurlar mevcut yapısal ve çevresel risklere bir yenisini ekledi. Buna, enkazın altında kalan veya başka bölgelere sürüklenen patlamamış mühimmatın sakinlerin ve insani yardım çalışanlarının hayatını tehlikeye atması sorunu da eklenebilir.
OCHA’nın 13 Kasım tarihli insani durum raporu da aynı derecede kasvetli.
İsrail’in hava saldırıları, ateş açması ve bombardımanı 3-9 Kasım arasında sürdü; 22 Filistinli öldü, 90’ı yaralandı. Bu, Ekim 2025’teki ateşkes anlaşmasından bu yana bildirilen toplam ölü sayısını 1613’e, yaralı sayısını ise 5833’e çıkardı.
Gazze Sağlık Bakanlığı, kimlik bilgileri doğrulanan 12 ölümü geriye dönük olarak sayıya ekledi.
Yağmurdan kaynaklanan krizle başa çıkmak için insani yardım malzemelerinde artış görmek yerine tam tersi yaşanıyor. 2-8 Kasım arasında Gazze’ye girmesi planlanan 262 BM ve ortak kuruluş tırından 228’i Kerem Şalom’un İsrail tarafında boşaltıldı; 128’i Aşdod’dan, 25’i Mısır’dan, 44’ü İsrail’den, 12’si Batı Şeria’dan ve 18’i Ürdün’den geldi. OCHA, boşaltılan tır sayısının bir önceki haftaya göre yüzde 42 düştüğünü bildiriyor. Daha düşük rakam, İsrail’in kaçakçılık endişelerini gerekçe göstererek Mısır koridorunu askıya almasıyla açıklandı. 3-8 Kasım arasında hiçbir tır boşaltılmadı. Genel rakamlar, BM kuruluşunun ifadesiyle “finansman kısıtları nedeniyle ortakların kullanımına sunulan yardım hacminin azalması” yüzünden de düştü.
Yardımların koordinasyonundan sorumlu, en Orwellvari kuruluş olan COGAT (Filistin Topraklarındaki Hükümet Faaliyetleri Koordinatörlüğü) ise farklı bir gerçeklikte ısrar ediyor. Kriz ele alınıyormuş; yağmurdan önce kötü sağlık koşulları iyileştiriliyormuş, bu çaba uluslararası kuruluşlarla koordineli yürütülüyormuş. COGAT’a göre Barış Kurulu, BM kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarının kış hazırlık planını başlatmasından bu yana Gazze’ye 93 binden fazla çadır ve branda, battaniye ile kışlık giysi taşıyan 8 bin 600’den fazla tır girdi.
Haaretz gazetesindeki kuşkucular, Gazze’ye gıda sevkiyatlarındaki artan düşüşü, ayrıca tıbbi malzeme, çadır ve çökmüş altyapıyı onaracak malzemelerdeki ağır sıkıntıyı gösteren verilere ulaşarak bu iddialı balonu fiilen patlattı. İsrail, ateşkes anlaşması uyarınca, gıda, yakıt, hayati tıbbi ekipman ve malzemeler, barınma malzemeleri ve temel altyapıyı onarmaya yönelik ekipman dâhil olmak üzere temel insani yardım ve ticari ürünler taşıyan 4 bin 200 aracın her hafta Gazze’ye girmesine izin vereceğini taahhüt etmişti. COGAT’ın ABD öncülüğündeki Uluslararası Gazze Destek Merkezi’ne (IGSC) sunduğu kendi rakamları, şeride girmesine izin verilen araçlar için söz verilen aylık 18 bin 200’lük orandan çok uzak toplamlar gösteriyor: martta 4 bin 700, nisanda 5 bin 300 ve mayısta 9 bin 600’ün üzerinde. Haziranda sayı 12 bine yükseldi, ancak temmuz ve ağustos aylarında yeniden 10 bine geriledi. Eylül 13 binle zirve noktası oldu; ekimde ise araç sayısı 6 bin 500’e keskin biçimde çakıldı. (Gerçeğe benzerliğin bu alışılmadık musibetine yakalanmış görünen COGAT, kendi rakamlarına “yanlış” dedi ve İsrail’in insani taahhütlerini yerine getirdiğini, hatta aştığını söyledi.)
COGAT’ın çarpıtılmış gerçeklik anlatımı, sel ve soğuk havanın başlamasıyla kötüleşen durumu izleyen çeşitli dışişleri bakanlıklarını etkilemedi. Avrupa Birliği Konseyi 14 Kasım tarihli açıklamasında, sel ve kış koşullarının “zaten bitkin düşmüş nüfusun yaşam koşullarını daha da ağırlaştırdığı, güvenli olmayan koşulları ve insani acıyı artırdığı” yönündeki endişesini dile getirdi. Konsey ayrıca İsrail ordusunun Nasır Hastanesi’ne yaptığı, aralarında bir cerrah ve 13 yaşında bir erkek çocuğunun da bulunduğu altı kişinin ölümüne yol açan saldırıya dikkat çekti. İsrail’den “insani yardımın ve erken toparlanma desteğinin derhal, engelsiz erişimle, kesintisiz ve geniş ölçekte dağıtılmasına izin vermesi ve Gazze’nin tüm sınır kapılarını yeniden açması” istendi.
Birkaç gün sonra Avustralya, Kanada, İtalya ve Birleşik Krallık dışişleri bakanlarının ortak açıklaması, “Gazze’de kış bastırırken sahadaki insani durumun vahim olduğu” uyarısında bulundu. 150 bin çadır ve diğer temel malzemeler “sınırda bekletiliyor ve Gazze’ye girmeleri engelleniyor. Durum tamamen tersine çevrilebilir; kış tam olarak bastırmadan önce harekete geçmek için hâlâ zaman var.” İsrail’den “gecikmelere derhal son vermesi ve Gazze genelinde derhal, hızlı ve engelsiz insani erişime izin vermesi” istendi. Sınır kapılarının açılması, çadırların girmesine izin verilmesi gerekiyordu. “İnsani operasyonlar ve erken toparlanma için gerekli çift kullanımlı ürünlerin girişine, çok geç olmadan izin verilmelidir.”
Van De Weerdt, kayıtsızlık ve zalimlikle daha da hızlanarak kötüleşeceğinin sinyalini veren bir krizin ön sezgisiyle dolu. “Sadece birkaç günlük yağmurun önümüzdeki ayların neler getireceğini gerçekten göstermesi şok edici. Kış henüz tam olarak bastırmadı bile. En kötüsü gerçekten henüz gelmedi.”
COGAT, sayın doktorun bu kasvetli değerlendirmesini haklı çıkarabilir.
*Bu makalede ifade edilen görüşler yazara aittir ve Middle East Monitor’ün yayın politikasını yansıtmayabilir.
Kaynak: https://www.middleeastmonitor.com/20261116-rains-and-despair-flooding-and-the-humanitarian-crisis-in-gaza/
