Raphael Machado
Uluslararası Siyonizmin önemli isimleri Binyamin Netanyahu ile çoktan yollarını ayırdı.
Geçen hafta İsrail’de, yeni bir Knesset ve muhtemelen yeni bir başbakan belirlemeyi amaçlayan genel seçim yapıldı.
2026 boyunca düzenlenen anketler, İsraillilerin yüzde 55’inin Netanyahu’nun sahneden çekilmesini istediğini gösteriyordu. Yaklaşık yüzde 50’si onun Gazze Savaşı krizini yönetmekte başarısız olduğunu düşünüyor, yüzde 44’ü ise ona hiçbir güven duymuyordu. Buna, Binyamin Netanyahu’nun itibarını lekeleyen, yargı süreçleri de içeren yolsuzluk skandalları ekleniyor; aslında bu skandalları burada, Strategic Culture Foundation’da görece yakın tarihli bir yazıda zaten ele almıştık.
Dolayısıyla seçim tahminleri, şaşırtıcı olmayan biçimde Likud’un seçimde çöküşüne işaret ediyordu; bütün anketler (Netanyahu’nun müttefiki Kanal 14’ünkiler hariç) Likud’a yüzde 19 ile 22 arasında bir oy oranı gösterirken aynı anda Netanyahu’nun başlıca rakibi Gadi Eisenkot’un partisi Yashar için yüzde 20 ile 23 arası bir sonuç öngörüyordu.
Ne var ki sonuçlar beklentileri boşa çıkardı. Likud oyların yüzde 27’sini alırken Yashar yüzde 21’de kaldı. Bu sonuç nasıl mümkün oldu?
Her şeyden önce, seçmenlerin yüzde 78’inin sandığa gittiği katılım şaşırtıcı derecede yüksekti. Ama seçimi tuhaflıklar ve usulsüzlükler kuşattı: İsrail hükümeti, ulaşım sistemindeki sorunları bahane ederek oy verme süresini gece geç saatlere kadar uzattı; bu önlemin, büyük sayıda İsrailli Arap’ın sandığa gittiği algısından kaynaklanmış olmasının daha olası olduğundan şüpheleniliyor. Bu anlamda, Arapların siyasi olarak güçlenmesine dair çaresizlik bu manevraya yol açmış olabilir; bu sırada Netanyahu’nun dinci Siyonist siyasi kesimleri yaşlılarını bile oy vermeye seferber etti.
Gerçekten de Arap partileri, oyların yüzde 15’in biraz altında bir kısmını ve Knesset’te 19 sandalyeyi alarak tarihi bir başarı elde etti. Likud ve müttefiklerinin oylarıyla Netanyahu Bloku 53 sandalye kazanırken Eisenkot Bloku 48 sandalye aldı. Hiçbir siyasi blok, asgari düzeyde istikrarlı bir çoğunluk hükümeti kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı.
Bu noktadan itibaren müzakere girişimleri başlıyor. Netanyahu, muhalefet partilerinden bazılarını kendi ittifakına katılmaları için bloklarını terk etmeye ikna etmeye çalışma fırsatı bulacak. Ancak Netanyahu, apaçık nedenlerle Arap partileriyle herhangi bir ittifakı çoktan dışladı. Yair Golan’ın Demokratları, Bezalel Smotrich ve Itamar Ben-Gvir’in dinci Siyonist partileriyle herhangi bir koalisyonun parçası olmayı reddediyor. Gadi Eisenkot’un Yashar’ı ise ancak başbakan Netanyahu dışında herhangi biri olursa Likud ile ittifaka razı olur.
Naftali Bennett ile Yair Lapid’in geçici “Birlikte” koalisyonu, Eisenkot Bloku’nun zayıf halkası olabilir. Ama tam da Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştırmak için kurulmuş olan bu koalisyonun tamamını kendi tarafına çekmeyi başaramazsa, bu yine de yetmeyecek. Avigdor Liberman’ın İsrail Evimiz (Yisrael Beitenu) partisi de ultra-Ortodoks partileri içeren hiçbir hükümete katılmayı reddediyor.
Netanyahu için çıkmaz ortada.
O hükümet kuramazsa Eisenkot’a fırsat doğacak, ama onun başarı şansı da daha yüksek değil. Eisenkot’un hükümet kurmasının tek yolu, iki Arap siyasi gücüyle, Yusuf Cebarin’in Ortak Liste’si ve Mansur Abbas’ın Raam’ıyla ittifak kurmak olurdu. Ama Raam geçmişte Bennett ve Lapid’in başını çektiği bir hükümet koalisyonunun parçası olmuş olsa da bugün bu çok daha zor olurdu. 7 Ekim 2023’ten sonra Arap siyasetçilerden Hamas’ı tümüyle reddetmeleri ve İsrail’in bir Yahudi Devleti olarak birliğine inandıklarını açıkça ilan etmeleri istenecekti; bunlar, Ortak Liste’nin parçası olan Balad gibi partilerden koparılamayacak tutumlardır.
Bir koalisyon kurulamazsa İsrail cumhurbaşkanı yeni seçim çağrısı yapacak.
Netanyahu aslında iktidara tutunmayı başardı, ama Knesset’te 11 sandalye kaybetmek Likud ve onun projesi için ciddi bir yenilgi anlamına geliyor. Netanyahu’nun popülaritesini geri kazanmak ya da gelecekteki yeni bir seçimi ertelemek için İran’la yeni bir çatışma başlatabileceğinden bile şüpheleniliyor.
Bu arada uluslararası Siyonizmin önemli isimleri, Dünya Yahudi Kongresi Başkanı ve Netanyahu’nun eski siyasi hamisi Ronald Lauder da dâhil, Binyamin Netanyahu ile çoktan yollarını ayırdı; bu da İsrail elitinin kendi itibarını temize çekip İsrail’in uluslararası nüfuzunu geri kazanmaya çalışabilmesi için bir “günah keçisi” operasyonunun varlığına işaret ediyor gibi görünüyor.
Filistin soykırımına karşı eleştirel bir tutum takınan dünya ülkelerinin büyük bir kısmı, olayların sorumluluğunu özellikle Netanyahu’ya yüklemeye özen gösterdi ve İsrail’den ancak gönülsüzce uzaklaştı. Bu ülkelerin çoğu, Dahiye Doktrini’nin yaratıcısı olarak Netanyahu kadar kana susamış olmasına rağmen Eisenkot başbakan olursa İsrail’le ilişkilerini neredeyse anında yeniden kurardı.
Kaynak: https://strategic-culture.su/news/2026/11/04/the-israeli-electoral-dispute-and-the-future-of-zionism/
