Trump’ın Palyaço Gösterisi Sona Eriyor, Ama Mesele Sistem, Aptal

Demagog Donald, ara seçimlerdeki hezimetin ardından artık resmen Donald Duck oldu. Cumhuriyetçi Partisi “kocaman” bir yenilgi alırken Demokratların Temsilciler Meclisi’ni ve Senato’yu ele geçirmesiyle, kalan iki yıl Trump’ı klasik bir “topal ördek” başkana dönüştürecek.

Sonuçları başka türlü okumanın yolu yok. Bu, Trump’ın ve onun savaş kışkırtıcısı, pazarlıkçı başkanlığının kitlesel olarak reddedilmesiydi.

Öylesine yankı uyandıran bir azardı ki Baş Demagog bile “çalınmış seçimler” ve “sahte sonuçlar” konusundaki alışıldık kabadayılığını toparlayamadı. Yenilgiyi çarpıtmanın hiçbir yolu yok. Trump, Demokratları “iyi iş” çıkardıkları için tebrik bile etti.

Yine de seçimin şahsen kendisinin değil, Cumhuriyetçi Parti’nin (GOP) reddedilmesi olduğunu göstermeye çalıştı. Gülünç biçimde Trump, adı oy pusulasında olsaydı “ezici bir zaferle kazanacağını” söyledi. Oysa seçim mitinglerinde kalabalıklara, onun listesine oy verdiklerini “hayal etmelerini” söylemişti. Bu gerileme, Trump’ın güçlü biçimde desteklediği Cumhuriyetçi adaylar için özellikle can sıkıcıydı.

Sandıkların Cumhuriyetçi “kırmızı duvarı” süpürüp attığı gece Trump, Fox News’e telefonla verdiği röportajda yorgun ve teslim olmuş gibiydi. Belki uzun bir günün ardından geç saate kalmıştı, belki de son aylarda zihinsel keskinliği azalıyor gibi görünen 80 yaşındaki başkana yaşı yetişiyordu. Ama görünen o ki mesele kişisel durumundan fazlası. Trump popülist olgusunun buharının tükendiği duygusu var.

Donald, 2016’da ve Beyaz Saray’a yeniden seçildiği 2024’te düzene yönelik hoşnutsuzluğun popülist dalgasını ustalıkla sürmüştü. “Bataklığı kurutmak”, “Amerika’yı yeniden büyük yapmak” ve “sonu gelmeyen savaşları” bitirerek “önce Amerika” demek gibi akılda kalıcı sloganlarla, iki büyük partiyle özdeşleşen yozlaşmış Washington siyasetinin kalıbını kırmış olması gerekiyordu.

Ama birçokları için ikinci dönemi, içeriden yapılan anlaşmaları, piyasa manipülasyonu ve Cumhuriyetçileri desteklemek için ara seçimlere rekor milyonlar akıtan Elon Musk gibi Büyük Teknoloji milyarderleriyle kurduğu ahbap çavuş ilişkileriyle, Trump’ı ve ailesini diğer bütün yönetimlerden daha şaibeli gösterdi.

Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü felaket savaşı ve İsrail’e sarsılmaz desteği, savaşları bitirme vaatlerini alay konusuna çevirdi. Amerikalılar yalnızca sarsıcı kan dökülmesinden ve yıkımdan bıkmış değil; benzeri görülmemiş ölçekte ekonomik sefalet olarak geri tepen Trump’ın açık ikiyüzlülüğünden ve yalanlarından da bıkmış durumda. Ara seçimlere giderken seçmenlerin en büyük şikâyeti, akaryakıt ve gıdadaki rekor fiyatlar yüzünden fırlayan hayat pahalılığıydı. Ama çoğu insan, ekonomik acının Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü çılgınca savaştan ve Orta Doğu petrol arzının kesilmesinden kaynaklandığını anlıyor.

Yaşlı demagogun numaraları da büyüsünü yitirdi. Seçimden önce Trump, Demokratlar kazanırsa ülkenin “komünistler, cihatçılar ve deliler” tarafından ele geçirileceği uyarısında bulunuyordu. Daha önce Trump’ı desteklemiş birçokları da dâhil seçmenler onun ateşli söylevlerini görmezden gelince bütün bu korku tellallığı boşa çıktı.

Kararsız eyalet Michigan’da Abdul El-Sayed’in ilk Müslüman senatör olarak seçilmesi bunun tipik bir örneğiydi. Trump, El-Sayed’i “tehlikeli bir radikal” diye ırkçı hakaretlerle utanç verici biçimde karalamıştı. Ama seçim günü seçmenler, kampanyasını Trump’ın İsrail’in Gazze’deki soykırımına suç ortaklığını kınamak üzerine kuran Demokrat adayın etrafında birleşti.

Trump’ın palyaço gösterisi darmadağın bir sona doğru gidiyor olabilir, ama ABD’de popülizm sona ermiyor. Demokratlara verilen oylardaki sıçrama, partinin yerleşik kadrolarına yönelik değildi. En etkileyici kazanımları Demokratların daha solda duran kesimi elde etmiş görünüyor.

Bu seçim döngüsünün, görevdeki yönetime karşı bir protestodan çok daha fazlasına işaret ettiği elle tutulur biçimde hissediliyor. Amerikalılar, Washington’ın iki partili sisteminden daha radikal, ilerici bir siyaset talep ediyor.

Amerikalılar, hangi parti iktidarda olursa olsun Washington’a sinmiş olan ahbap çavuş kapitalizmine, müstehcen servet eşitsizliğine ve sonu gelmeyen savaş kışkırtıcılığına öfkeli ve kızgın. Trump’ın değişim getireceğini düşünmüşlerdi. Getirmedi. Bir dolandırıcı gösterişi eşliğinde olsa da sadece aynı şeyin devamıydı. “Hakikat sonrası” dünyada, hakikat sonunda Trump’a ve bütün Amerikan siyasi sistemine yetişti.

Trump hiçbir şeyi değiştirmedi, çünkü sistem aynı kaldı. Demokrat Parti de Cumhuriyetçi Parti kadar satın alınabilir, Wall Street’e ve büyük şirketlere o kadar kul ve o kadar savaş kışkırtıcısı. Şimdilik bir aptalı göndermek söz konusu olabilir, ama bu, sahneye başka bir aptal partinin çıkması için verilmiş bir reklam arası değil.

Avrupa’da gördüğümüz gibi, Amerika Birleşik Devletleri’nde de tarihi bir değişim anına tanıklık ediyor olabiliriz. İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki on yıllarda daha önce hiç Batı’da bu kadar çok yurttaş, düzen siyasetinin bu denli itibarsız ve işlevsiz olduğunu fark etmemişti. Seçimler yapılıyor, oylar veriliyor ve kitlelerin yararına hiçbir şey değişmiyor. Her hükümette hep savaş ve yoksulluk var. Demokrasinin bir maskaralığı.

Trump’ın reddedilmesi, birbirinin yerine geçen bir sirkte öteki partiye verilmiş bir oy olarak görülmemeli. Bu, sistemin güçlü bir biçimde reddedilmesidir.

Bill Clinton’ın kampanya yöneticisi James Carville’e, 1990’larda Demokratlar için “mesele ekonomi, aptal” sloganına dayanan kazandıran bir seçim stratejisi atfedilir.

Bu slogan, bugün ABD’de ve Avrupa’da gerçek bir popülist hareket için güncellenebilir. Biz halka duyduğumuz saygıdan ötürü “aptal” kısmını çıkarabiliriz. Mesele sistem.

Kaynak: https://strategic-culture.su/news/2026/11/05/trump-clown-show-comes-end-but-its-the-system-stupid/