Schmitt’in Hayaletleri: Trump’ın Siyasetini Yapısöküme Uğratmak
28 Mayıs 2026’da Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanlığı, Brezilya’daki iki suç örgütünü, Comando Vermelho (CV) ile Primeiro Comando da Capital’i (PCC), “Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Teröristler” (SDGT) olarak belirledi; bu adımı, iki örgütü ayrıca “Yabancı Terör Örgütleri” (FTO) olarak belirleyerek tamamlamayı da amaçlıyordu. ABD Dışişleri Bakanlığına göre CV ve PCC, “yasa dışı ağları” ve faaliyetleri Brezilya sınırlarının çok ötesine, bölge geneline ve ABD topraklarına uzanan “suç örgütleri”dir; bu da onların yalnızca yabancı değil, küresel terörist ve terör örgütü olarak da belirlenmesini haklı kılıyor (United States Department of State 2026). Trump yönetimi bu güvenlikleştirme (Buzan, Wæver ve de Wilde 1998) adımını Amerikan halkı adına attı; amaç, Amerikan ulusunu ve ulusal güvenlik çıkarlarını “şiddet yanlısı narko-teröristlere” ve “bölgemizdeki [Amerikan] kartellere ve suç örgütlerine” karşı korumaktı (United States Department of State 2026).
ABD Başkanı Donald Trump ile Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’nın Beyaz Saray’da resmî olarak görüşmesinden birkaç hafta, Brezilyalı senatör ve devlet başkanı adayı Flávio Bolsonaro’nun Oval Ofis’te ABD Başkanınca kabul edilmesinden ise birkaç gün sonra gelen bu karar, yani CV ve PCC’nin özel olarak belirlenmiş “küresel teröristler” ve “yabancı terör örgütleri” ilan edilmesi, Brezilya’da ve dünyada çeşitli yankılar uyandırdı (BBC News 2026; Diniz 2026; Liy ve Gortázar 2026; A Hora 2026; Foro de Teresina 2026; Café da Manhã 2026; Mena 2026). Yine de tümüyle bir sürpriz sayılmazdı (Foro de Teresina 2026; Lima 2026): Bu sınır ötesi belirleme, Donald Trump’ın 20 Ocak 2025’te imzaladığı 14157 sayılı başkanlık kararnamesinin “Amerikan halkının güvenliği, Amerika Birleşik Devletleri’nin güvenliği ve Batı Yarımküre’deki uluslararası düzenin istikrarı” adına Latin Amerika ve Karayipler’in başka bölgeleri için sınır ötesi yetkiyle zaten izin verdiği uygulamayı Brezilya’ya da taşıdı (U.S. President 2025).
Keskin gözlü bir analistin belirttiği gibi, uluslararası kartellerin ve başka ulusötesi örgütlerin SDGT ve FTO olarak belirlenmesi, ABD’nin bölgede daha sert sınır ötesi karşılıklar vermesinin alanını genişletmekle ve böylece istisnacılığın, müdahaleciliğin ve emperyalizmin hayaletimsi hatıralarını uyandırmakla kalmadı; ulusal ve uluslararası güvenlik kategorileri üzerine bir anlaşmazlığı ve ulusötesi suçla mücadelenin terörizm grameri içinde yeniden çerçevelenmesini de beraberinde getirdi (Lima 2026). Başka bir deyişle mesele, en temel düzeyde emperyal bir siyasetti: dil, adlandırma ve kavramların (yeniden) kurulup anlam kazandığı kavramsal düzen hakkında karar verme siyaseti (Yamato 2020, 2024; Derrida 1988). Bu makalede, *karşı-*sömürgeci (Mohamedou 2017) bir “emperyalizm eleştirisinden” (Spivak 1988, 311, dipnot 49) ayrı düşünülemeyecek yapısökümcü, post-temelci bir siyasal düşünceden (Marchart 2007; Yamato 2026) esinlenerek, ABD’nin Brezilya’da “küresel teröristler” belirlemesinin içerdiği bu sınır ötesi adlandırma, kavramlaştırma ve çerçeveleme siyasetini ele alıyorum. Savım şu: Trump yönetimi “terörist” kavramını tekil bir kavram olarak edimsel biçimde (yeniden) kavramlaştırıp (yeniden) anlamlandırmakla kalmıyor; modern uluslararası hukuki-siyasal kavram ve kategorilerin (“terörizm” ve “suç”un yanı sıra “güvenlik”, “düşmanlık”, “savaş” ve daha pek çoğunun) anlam kazandığı altyapısal grameri ve kavramsal düzeni de (yeniden) çerçeveliyor ve (yeniden) kuruyor. Bana göre Trump yönetimi bunu yaparken “modern uluslararası” dünyanın belirli, kurucu bir mecazını (Walker 2010, 2016; Yamato 2026), yani “insanlığın kanun kaçağı” mecazını ve uluslararası düzenin “kurucu dışarıdakisi”nin mutlak olumsuzlanmasını (yeniden) güncel kılıyor; bir yandan da bölgede emperyal bir kanun dışı ilan etme siyasetini, buna eşlik eden istisnacılığı ve alçaltıcı şiddet biçimlerini meşrulaştırıyor. Aşağıda bu emperyal adlandırma, çerçeveleme ve kanun dışı ilan etme siyasetine ilişkin ilk ve denemelik bir okuma sunuyorum; amacım, Trump yönetiminin (yeni) “küresel teröristler” belirlemesini daha geniş ve altyapısal (kavramsal olan ve olmayan) bir mekânsal-zamansal metinlerarasılık karşısında sorunsallaştırmak ve yeniden düşünmek (Shapiro 1989; Derrida 1988, 2016).
Bu amaçla Carl Schmitt’in pasajını yalnızca bir epigraf olarak değil, (siyasal ve polemik) bir başlangıç noktası olarak da alıyorum. Burada önemli bir uyarı yapmalıyım: Schmitt bu pasajı, Nazi Partisine katıldığı yıl olan 1933’te yayımlanan bir yazıda kaleme aldı; amacı “Hitler rejiminin ‘Taç Hukukçusu’ rolünü oynamak”tı (Bendersky 1987, 91; Nunan 2011). Yazının adı da (manidar biçimde) Forms of modern imperialism in international law idi (Schmitt 2011a [1933]). Bu siyasal-polemik yazı, (o zamanki) “en modern emperyalizmi”, yani “Amerika Birleşik Devletleri emperyalizmini” hedef alıyordu (Schmitt 2011a [1933], 29). Schmitt Alman halkına sesleniyor; “sözcüklerin ve kavramların perdesinin ardını görmenin” önemini ısrarla vurguluyor, “kavramların ve düşünme biçimlerinin” siyasal karar açısından önemli meseleler olduğunu kabul ediyor ve “yabancı söz dağarcığına” boyun eğilmesine karşı çıkıyor (Schmitt 2011a [1933], 45). Yukarıdaki epigraftaki pasajdan hemen önce şöyle yazıyor: “[i]nsanlığın bütün hukuki ve düşünsel hayatındaki en önemli olgulardan biri, gerçek güce sahip olanın kavramları ve sözcükleri sahiplenip belirleyebilmesidir” (Schmitt 2011a [1933], 44). Hemen ardından da bu pasajı tamamlayarak “[e]mperyalizm kendine kendi kavramlarını üretir” diyor (Schmitt 2011a [1933], 44). Daha somut söylemek gerekirse emperyalizm, “siyasal ve hukuki kavramların içeriğini belirleme yetisini” içerir (Schmitt 2011a [1933], 44-45). Bana göre Schmitt’i burada önemli kılan, emperyalizm ile sözcüklerin ve kavramların içeriğini (yeniden) sahiplenme ve belirleme gücü arasındaki en temel bağıntı üzerinde ısrarla durmasıdır: Bu güç, kendine kendi siyasal ve hukuki kavramlarını üretir, bunu yaparken de altyapısal uluslararası grameri ve kavramsal düzeni yeniden tasarlar. Benim okumama göre Trump yönetiminin Brezilya’da “küresel teröristler” belirlemesi, tam da “terörist”in (ya da “terörist” kavramının) böyle bir (yeniden) sahiplenilmesini hayata geçirmeyi, bu arada bölgede terörizmin, ulusötesi suçun ve ulusal/uluslararası güvenliğin daha geniş gramer(ler)ini yeniden tasarlamayı amaçlıyordu. Bu adım yalnızca noktasal değil, kavramsal açıdan sistemik ve altyapısaldı da. Başka bir deyişle, Latin Amerika ve Karayipler’de uluslararası hukuki-siyasal gramere hükmetmeye yönelik bir emperyal girişim daha idi. En temelde ise edimsel bir dünya kurma eylemiydi (Onuf 1989, 2018). Dolayısıyla geriye dönüp bakıldığında 1933’ün Schmitt’i, emperyalizm, sözcükler, kavramlar, gramer(ler) ve kendisinin 1950’de “yeryüzünün nomosu” (Schmitt 2003) diye adlandıracağı şey arasındaki altyapısal bağıntıyı daha iyi anlamamıza katkıda bulunuyor.
Dahası bu, bir yıl önce The Concept of the Political adlı eserinde siyasalı ünlü biçimde “dost” ile “düşman” ayrımı üzerinden kavrayan ve “insanlığın” emperyalist amaçlarla polemik bir araca dönüştürülmesini kınayan Schmitt’in (2007a [1932]) ta kendisiydi. On yıl önce Political Theology’de “egemenlik”, “istisna” (Schmitt 2005 [1922]) ve öteki *sınır-*kavramlar (Yamato 2019, 2020) dahil, sekülerleşmiş teolojik kavramların sistematik yapısına ilişkin belirli bir sosyolojik çözümlemeyle zaten ilgilenen de aynı yazardı. Birkaç yıl sonra The Turn to the Discriminating Concept of War’da, özellikle “savaş” kavramının uluslararası hukukun kavramsal sistemindeki yerini dikkate alarak “savaşın” suç sayılmasını eleştirecek olan da aynı yazardı (Schmitt 2011b [1937]). Aynı yıl, 1937 Nyon Konferansı bağlamında The Concept of Piracy’de İngilizlerin “korsanlığı” ve “korsanı” araç hâline getirmesine, dolayısıyla kamusal düşmanın suç sayılmasına şiddetle karşı çıkan da yine aynı Schmitt’ti (Schmitt 2011c [1937]). The Nomos of the Earth’ün yazarı Schmitt (2003 [1950]), “korsanı” (istemeden de olsa) saplantılı biçimde ötekileştirirken “justus hostis”i modern (Avrupa) uluslararası hukukunun en temel kavramsal dayanağı olarak logos-merkezci bir tutumla mitleştiren yazardı. 1960’larda siyasal kavramı üzerine bir ara yorum sunan, “partizan”, “küresel devrimci savaşçı” ve “mutlak düşman” kavramlarını ele alan Theory of the Partisan’ın yazarı da oydu (Schmitt 2007b [1962]). Yayımlanan son yazısı The Legal World Revolution’da, “insanlık” ile siyasal bir özne olarak eleştirel biçimde (yeniden) ilgilenmek için Reinhart Koselleck’in simetrik ve asimetrik karşıt kavramlar ayrımını (Koselleck 2004) onaylayarak benimseyen de aynı Schmitt’ti (1987). Bu Schmittçi “yay”, onun sınır-kavramlara, kavramların sistematik yapısının sosyolojik çözümlemesine ve bu kavramların siyasal dünyanın kavramsal düzeniyle (ve düzenlenmesiyle) ayrılmaz bağıntısına duyduğu uzun soluklu tutkuya işaret ediyor (Yamato 2019, 2020). Dahası, düşmanlığın ve savaşın suç sayılmasına uzun süredir (polemik biçimde) karşı çıktığını gösteriyor (Yamato 2019, 2020); bu karşı çıkışta “insanlığa” el koymanın ve düşmanı kanun dışı ilan etmenin insanlıktan çıkarıcı tehlikelerine özellikle dikkat çekiyor: “[i]nsanlık sözcüğüne el koymak, böyle bir terimi anmak ve tekeline almak, muhtemelen düşmanın insan olma niteliğini inkâr etmek ve onu insanlığın kanun kaçağı ilan etmek gibi bazı hesaplanamaz sonuçlar doğurur; bir savaş böylece en uç insanlık dışılığa sürüklenebilir” (Schmitt 2007a [1932], 54).
Dolayısıyla bu Schmittçi yayı izlemek, yalnızca emperyalizm, sözcükler, kavramlar, gramer(ler), dünya kurma ve yeryüzünün nomosu arasındaki altyapısal bağıntıyı daha iyi anlamamıza değil, modern uluslararası dünyanın kurucu bir mecazına, yani asimetrik karşıt-kavramsal “insanlığın kanun kaçağı” mecazına daha eleştirel ve post-temelci bir gözle yaklaşmamıza da katkıda bulunuyor (Yamato 2026, 295; ayrıca bkz. Yamato 2011, 2019, 2020). Burada mesele yalnızca “düşmanlık” ve “savaş” değil; ötekileştirmenin istisnai biçimleri ve alçaltıcı şiddet biçimlerinin meşrulaştırılmasıdır. R. B. J. Walker’ın (2016; ayrıca bkz. 2010, 2018) uluslararası dünyanın sınırlarını ve egemen pratiklerini yeniden düşünürken ileri sürdüğü gibi, modern siyasal yaşamı, birlikte ama iki ayrı mekânsal-zamansal bağlamda işleyen iki mecaz koşullandırmış ve ifade etmiştir. Birincisi dost/düşman ikiliğiyle çerçevelenen mekânsal bir mecazdır; Schmitt’in (2003 [1950]) nostaljiyle yücelttiği modern (Hristiyan-Avrupalı) uluslararası hukukun ve toplumun tam hegemonik merkezinde, egemen devletler arasındaki siyasal ilişkileri bu mecaz belirlemiştir. İkincisi uygar/uygar olmayan ikiliğiyle çerçevelenen zamansal bir mecazdır ve devletler toplumunun kenarlarında “uluslararası alana girenlere” uygulanmıştır (Walker 2016, 79). Edward Keene’nin (2002) terimleriyle söylersek, bu mecazlar iki farklı dünya düzenleme örüntüsünü içeriyordu: İlki bir hoşgörü mantığını dile getirirken ikincisi bir uygarlık mantığını meşrulaştırıyordu. Yine Walker’dan (2010, 143) ödünç alarak, mutlak olumsuzlamaya dayalı bir mecazın öteki ikisini her zaman zaten tamamladığını ve “radikal biçimde suçlu sayılan, kanun dışı ilan edilen ve modern uluslararası düzenin ‘insanlığından’ sürülenlere” karşı seferber edildiğini ileri sürmüştüm (Yamato 2026, 295-296). Ontik düzlemde bu mecaz, uluslararası kanun dışı ilan etme siyasetiyle ilişkilendirilmiştir; bu siyaset de tarihsel olarak kanun dışı ilan edilmiş korsanla, insan soyunun düşmanıyla ve evrensel yargı yetkisiyle bağlantılıdır (Yamato 2011; Simpson 2007a, 2007b; Heller-Roazen 2009, 2011; Rech 2012). Ontopolitik düzlemde ise mutlak mekânsal-zamansal olumsuzlamaya ve uluslararası düzenin kurucu dışarılarına ve dışarıdakilerine eklemlenmiştir (Yamato 2019, 2020; Yamato ve Bezerra, 2025). Bu mecaz, “insanlığa” olumsuz yoldan başvurarak hem ontik hem ontopolitik açıdan evrensel bir yargı yetkisi biçimini (Yamato 2011; Douzinas 2006; Macedo, 2006; Simpson 2007a, 2007b) ve “insanlığın kanun kaçağı”nın edimsel ilanını (Schmitt 2007, 54; Yamato, Antunes ve Ormond 2025) meşrulaştırmıştır.
2001’de, 11 Eylül saldırılarından birkaç hafta sonra Jacques Derrida (2003), Giovanna Borradori ile bir söyleşiye davet edildi. Bu olaylar karşısında felsefenin rolü üzerine düşünen Derrida, sezgisiyle, siyaset felsefesinin en temel kavramsal varsayımları üzerine eleştirel bir düşünme öğütledi. Ona göre iyi bir başlangıç noktası, Schmitt’i ve onun farklı düşmanlık ve savaş anlayışlarını eleştirel olarak yeniden okumak olurdu; çünkü o sırada patlak veren şiddet, geleneksel “savaş” kavramıyla gereği gibi kavranamıyordu (Derrida 2003, 100-101). John Yoo (2005), ABD’nin “teröre karşı savaşı” bağlamında “yasa dışı düşman savaşçı” kavramının ve bu kavramın uluslararası istisnacılığının hukuki mimarlarından biriydi (Yoo ve Delabunty 2005) ve aklında paradigmatik, ontik ve ontopolitik bir örnek (Agamben 1998) vardı. Ona göre “yasa dışı savaşçı” iseniz, tarihsel olarak (ve yapısal olarak) “korsanlar” gibi savaş hukukunun korumasını hak etmiyordunuz (Yoo, aktaran Mayer 2005, 7-8; ayrıca bkz. Yoo 2005). Carlo Galli’nin (2015, 106) belirttiği gibi Schmitt, “korsan”ın “düşman”ı suçlu ilan etmek için, yani düşmanı “bütün insanlığın düşmanı olarak suçlu sayılabilecek düzensiz bir figür” olarak (yeniden) kurmak için polemik biçimde kullanılabileceğini daha 1930’larda anlamıştı. Nitekim Galli’ye (2010, 184) göre bugün “küresel savaşı” anlamlandırmak, “korsanlara karşı savaşlar”ın tarihsel modeline dönmeyi gerektiriyor. Ne de olsa çağdaş teröristler de tıpkı korsanlar gibi “hostes humani generis, insan soyunun düşmanları” olarak nitelendiriliyor (Galli 2010, 185). Bu bakımdan, Amedeo Policante’nin (2015, 202) isabetle saptadığı gibi Yoo, birkaç yıl önce bir CIA dron saldırısında on beş terör şüphelisinin öldürülmesinin ardından dönemin ABD Başkanı Barack Obama’yı “teröristleri ‘insanlığın düşmanları’ ilan etmeye” çağırarak kanun kaçaklarıyla kurulan bağıntıyı ve benzetmeyi pekiştirmişti. Schmittçi ve tüyler ürpertici bir ifadeyle, bu asimetrik düşmanlık biçimi savaşı değil, daha çok “toplumsal haşereyle mücadele”yi içerirdi (Ulmen 2007, 105; Schmitt 2003 [1950], 123-124).
O 11 Eylül’den yirmi beş yıl sonra Trump yönetiminin doğu Pasifik Okyanusu’nda ve Karayip Denizi’nde “narko-teröristlere” karşı düzenlediği tekne saldırıları (The Guardian 2026), “insanlığın kanun kaçağı” mecazını Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde yeniden güncel kılıyor; istisnai şiddet biçimlerini ve çok sayıda hedefli öldürmeyi meşrulaştırıyor. ABD ordusunun “narko-teröristleri” hedef almaya başladığı Eylül 2025’ten bu yana tekne saldırılarında 200’den fazla kişi hedef alınıp yargısız biçimde öldürüldü (The Guardian 2026). Ne yazık ki bu, ABD’nin “terörlere karşı savaşlar”ının (Ormond 2024) sürmesi, çağdaş dünyadaki Schmittçi hayaletler ve farklı ABD yönetimlerinin 2002’den 2025’e kadar çıkardığı kilit muhtıralar ile başkanlık kararnamelerindeki çeşitli “insanlığın kanun kaçağı” izleri düşünüldüğünde tam anlamıyla bir sürpriz sayılmaz (Yamato, Antunes ve Ormond 2025). Hatta (çok) daha eski, metinlerarası (Shapiro 1989) izler de vardı. İngiliz tarihçi Paul Johnson’ın (2001), 11 Eylül saldırılarından yalnızca birkaç hafta sonra hiç çekinmeden savunduğu gibi, “teröre karşı savaş”ın en yakın tarihsel benzeri Amerika’nın “19. yüzyılda korsanlığa karşı verdiği savaş”tı. Ona göre “uluslararası kanun kaçaklarına (uygar devletlerin çoğu, korsanları ‘insan soyunun düşmanları’ olarak tanımlayan eski Roma hukukunu kabul ediyordu)” karşı bu ilk savaşa önderlik eden genç ABD’ydi; Johnson’ın (neo)sömürgeci argümanı açısından can alıcı nokta ise bu savaşın “sömürgeciliğin yayılmasında önemli bir unsur” olmasıydı (Johnson 2001). Ontik ve tarihsel açıdan bu “‘insan soyunun düşmanlarına’” karşı savaş bölgedeki ABD sömürgeciliğini meşrulaştırdıysa, yapısal açıdan Johnson’ın (2001) çekinmeden dile getirdiği ontopolitik tez, sömürgeciliğin (yine) terörizme verilecek yanıt olduğuydu. Hayaletimsi biçimde Johnson (2001), Schmitt’in (2011a [1933]) bir zamanlar Monroe Doktrini ve ona eşlik eden “yeni uluslararası hukuki meşruiyet ilkesi”yle ilişkilendirdiği, 1933’te de polemik biçimde karşı çıktığı ABD sömürgeciliğini ya da “emperyalizmini” yankıladı. Bugün bunların hayaletleri Trump’ın “Donroe Doktrini”nde (Nicas 2025; Oliva 2025), “narko-teröristler”de ve yeni Brezilyalı “teröristler”de yankılanıyor.
Dahası, Mohammad Mohamedou’nun (2017) sert bir dille eleştirdiği gibi Johnson’ın yazısı, “sömürgeciliğin geri dönüşü” için yapılan daha geniş ve pervasız bir çağrının parçasıydı. Bu çağrı, hem sömürgeciliğin vahşetten arındırılmış gösterilmesini hem de yeni mülksüzleştirme biçimleri tasarlama mantığını içeren rahatsız edici bir çağ işaretiydi. Bunlar, (neo)faşist eğilimlerden ve sınır ötesi dron öldürmelerini meşrulaştırmış (ve meşrulaştırmaya devam eden) (neo)sömürgeci akıl yürütmeden ayrı düşünülemezdi (ve hâlâ düşünülemez); bu akıl yürütme, ABD’nin süregiden “terörlere karşı savaşlar”ı (Ormond 2024) bağlamında belirli “‘vahşi’ toprakları” disipline etmenin emperyal gerekçelendirmesini de olağanlaştırıyordu. Örneğin Daniel Heller-Roazen (2009) ile Amedeo Policante’nin (2015) eleştirel biçimde gösterdiği gibi, (“herkesin düşmanı”, “uluslararası kanun kaçağı” ve/veya “insan soyunun düşmanı” olarak kurulan) “korsan”ın çok daha uzun bir (polemik) tarihi ve imparatorluk(lar)la yakın bir ilişkisi vardır. Sistemik açıdan bir *sınır-*kavram olarak “korsan”, (neo)sömürgeci, emperyal ve asimetrik ontopolitik oluşumlarla ve istisnai şiddet biçimleriyle karşıt-kavramsal, yapılandırıcı ve meşrulaştırıcı bir ilişki içindedir (Yamato 2019, 2020, 2026; Yamato ve Bezerra 2025). Dolayısıyla Trump yönetimindeki ABD, Brezilya’daki (yeni) “terörist”i sınır ötesinden kanun dışı ilan ederek bugün yalnızca “korsan”ı ve “insanlığın kanun kaçağı” mecazını güncel kılmakla kalmıyor; kendi hukuki ve ontopolitik gramerini ve kavramsal düzenini de altyapısal olarak hayata geçiriyor, bir yandan da Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde uluslararası düzenin imparatorluğunun kendine özgü, (neo)sömürgeci sürümünü olumsuz yoldan meşrulaştırıyor (Walker 2010, 2016; Bartelson 2023).
Mohamedou’ya (2017) göre bu (neo)faşist, (neo)sömürgeci ve emperyal akıl yürütme ve şiddeti meşrulaştırma biçimlerine “karşıt bir mantıkla”, post-postkolonyal bir yanıtla, yani bir “karşı-sömürgecilikle” karşılık verilmeli ve karşı durulmalıdır. Buna tümüyle katılıyorum. Bu makalede, denemelik de olsa, Mohamedou’nun karşı-sömürgeci çağrısına ilk bir yanıt vermeye çalıştım. Gayatri Spivak’ın “emperyalizm eleştirisi, yapısökümün ta kendisidir” (1988, 311, dipnot 49) biçimindeki tamamlayıcı tespitini yankılayarak Derrida’nın 11 Eylül 2001’den sonraki sezgisel öğüdünü (Derrida 2003) izledim; Trump yönetiminin CV ve PCC’yi Brezilya’da “küresel teröristler” olarak belirlemesini sorunsallaştırmak, yeniden düşünmek ve ona yanıt vermek için Schmitt’in uluslararası siyasal düşüncesiyle ve düşmanlık, savaş ve siyasala ilişkin kavramsal düzeniyle (ve düzenlemesiyle) (yeniden) ilgilendim. Burada asıl söylemek istediğim şu: Amerika’nın bu sınır ötesi, edimsel güvenlikleştirme eyleminin içinde ve onunla birlikte çok daha fazlası olup bitiyor. Emperyalizm, adlandırma ve kavramlaştırma siyaseti, gramer(ler) ve kavramsal düzen(ler) ile “insanlığın kanun kaçağı” mecazı arasındaki altyapısal bağıntıyı daha iyi anlamak için Schmitt’i başlangıç noktası alarak onunla (yeniden) ilgilenen karşı-sömürgeci, emperyalizm karşıtı ve yapısökümcü bir “konum” (Derrida 1981) benimseyerek şunu öne sürüyorum: Amerika’nın “küresel teröristler” belirlemesi yalnızca emperyal bir kanun dışı ilan etme siyasetini (yeniden) sahneye koymakla, böylece ötekileştirmenin istisnai biçimlerine (kendi kendine) yetki vermekle ve alçaltıcı şiddet biçimlerini meşrulaştırmakla kalmıyor; kendi acımasız, (neo)sömürgeci ve (neo)faşist dünya kurma siyasetini de Amerika kıtasında (ve Amerika kıtasından) olumsuz yoldan olağanlaştırıyor.
Sonsöz
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’nın, namıdiğer Lula’nın, son derece ilham verici ve demokratik biçimde (yeniden) seçilmesinden birkaç gün sonra Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinden yazarken Mohamedou’yu, Spivak’ı, Derrida’yı ve Brezilya’da ve yurt dışında “Exército do Lula”ya (“Lula’nın Ordusu”) katılan milyonlarca insan dahil başkalarını yankılıyorum. Eski ve yeni, (yeniden) güncellenmiş emperyal kanun dışı ilan etme siyaseti biçimlerine her zaman zaten direnmesi ve karşı koyması gereken karşı-sömürgeci, faşizm karşıtı, ırkçılık karşıtı ve emperyalizm karşıtı yapısökümcü bir konumu yeniden teyit ediyor; bir-başka, totalitarizm karşıtı, *karşı-*hegemonik, çok taraflı ve çoğul dünyalı bir dünya kurma siyaseti için çabalıyorum.
Kaynakça
A Hora (2026). “A Hora #97 – Bolsonaros e o terror de exportação”. 29 de maio de 2026. Son erişim: 1 Haziran 2026.
BBC News (2026). “Trump says White House talks with Brazil’s President Lula ‘went very well’”, 7 Mayıs 2026. Son erişim: 1 Haziran 2026.
Bartelson, Jens (2023). Becoming International. Cambridge: Cambridge University Press.
Bendersky, Joseph W (1987). Carl Schmitt at Nuremberg. Telos 1987(72): 91–96.
Buzan, Barry, Ole Wæver ve Jaap de Wilde. (1998). Security: A New Framework for Analysis. Boulder: Lynne Rienner.
Café da Manhã (2026). “PCC, CV e o que é terrorismo para Trump”. 01 de junho de 2026. Podcast. Son erişim: 1 Haziran 2026.
Derrida, Jacques (1981). Positions. Chicago: University of Chicago Press.
Derrida, Jacques (1988). Limited Inc. Evanston, IL: Northwestern University Press.
Derrida, Jacques (2003). “Autoimmunity: Real and Symbolic Suicides”, İçinde: G. Borradori. Philosophy in a Time of Terror: Dialogues with Jürgen Habermas and Jacques Derrida. Chicago/London: University of Chicago Press, s. 85-136.
Derrida, Jacques (2016). Of Grammatology. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
Diniz, Iara (2026). “Encontro com Trump é trunfo para Flávio Bolsonaro e acende alerta sobre papel da Casa Branca na eleição”, BBC News Brasil, 27 Maio de 2026. Son erişim: 1 Haziran 2026.
Douzinas, Costas (2006). “Speaking Law: on bare theological and cosmopolitan sovereignty”. İçinde: Anne Orford (ed.), International Law and its Others. Cambridge: Cambridge University Press, s. 35-56.
Galli, Carlo (2010). Political Spaces and Global War (ed. Sitze A, çev. Fay E). Minneapolis: University of Minnesota Press.
Galli, Carlo (2015). Janus’s Gaze: Essays on Carl Schmitt. (ed. Sitze, A.). London: Duke University Press.
Fitzpatrick, Peter (2013). Foucault’s other law. İçinde: Re-reading Foucault, ed. Ben Golder, 39-63. London: Routledge.
Foro de Teresina (2026). “Terroristas, ladrões e trabalhadores”. 29 de maio de 2026. Podcast. Son erişim: 1 Haziran 2026.
Heller-Roazen, Daniel (2009). The Enemy of All: Piracy and the Law of Nations. New York: Zone Books.
Heller-Roazen, Daniel (2011). “Introduction to ‘the concept of piracy’”. Humanity: An International Journal of Human Rights, Humanitarianism, and Development 2(1): 23–25.
Johnson, Paul (2001). “The Answer to Terrorism? Colonialism”, Wall Street Journal (Doğu baskısı), New York, 9 Ekim 2001, s. A.22.
Keene, Edward (2002). Beyond the Anarchical Society: Grotius, Colonialism and Order in World Politics. Cambridge: Cambridge University Press.
Koselleck, Reinhart (2004). Futures Past: On the Semantics of Historical Time. New York: Columbia University Press.
Lima, Thallita (2026). “Quando nomear é intervir: terrorismo, crime organizado e soberania na América Latina”, Latinoamérica21, 15 de abril de 2026. Son erişim: 1 Haziran 2026.
Liy, Macarena Vidal ve Gortázar, Naiara Galarraga (2026). “Trump receives Flávio Bolsonaro in the Oval Office three weeks after Lula”, El País, International, 27 Mayıs 2026. Son erişim: 1 Haziran 2026.
Macedo, Stephen (ed.) (2006). Universal Jurisdiction. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
Marchart, Oliver (2007). Post-Foundational Political Thought: Political Difference in Nancy, Lefort, Badiou and Laclau. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Mayer, Jane (2005). “Outsourcing Torture”, The New Yorker, Annals of Justice, 7 Şubat 2005. Son erişim: 4 Haziran 2026.
Mena, Fernanda (2026). “PCC e CV ameaçam mais a soberania brasileira do que os EUA, diz pesquisador”. Folha de São Paulo. Entrevista da 2ª. Son erişim: 1 Haziran 2026.
Mohamedou, Mohammad-Mahmoud Ould (2017). “The Case for Counter-Colonialism”, Les temps du Moyen-Orient, 27 Ekim 2017, Son erişim: 12 Haziran 2026.
Nicas, Jack (2025). “The ‘Donroe Doctrine’: Trump’s Bid to Control the Western Hemisphere”, The New York Times, 17 Kasım 2025. Son erişim: 13 Haziran 2026.
Nunan, Timothy (2011). Translator’s introduction. İçinde: Schmitt, Carl (ed.) Writings on War (çev. ve ed. Nunan T). Cambridge: Polity Press, s. 1–26.
Oliva, Ayelén (2025). “‘Doutrina Donroe’: como Trump vê a América Latina, segundo sua estratégia de segurança nacional”, BBC News Brasil, 28 Aralık 2025. Son erişim: 13 Haziran 2026.
Onuf, Nicholas G. (1989). World of Our Making: Rules and rule in social theory and international relations. Columbia: University of South Carolina.
Onuf, Nicholas G. (2018). The Mightie Frame: Epochal Change and the Modern World. Oxford and New York: Oxford University Press.
Ormond, Yesa Portela (2024). Eluding Security: The United States Foreign Policy and the Persistence of “Wars on Terrors”, Doktora Tezi, Rio de Janeiro, Brezilya: Institute of International Relations, Pontifical Catholic University of Rio de Janeiro.
Policante, Amedeo (2015). The Pirate Myth: Genealogies of an Imperial Concept. New York: Routledge.
Rech, Walter (2012). Rightless enemies: Schmitt and Lauterpacht on political piracy. Oxford Journal of Legal Studies 32(2): 235–263.
Schmitt, Carl (1987). The Legal World Revolution. Telos 1987(72): 73–89.
Schmitt, Carl (2003 [1950]). The Nomos of the Earth in the International Law of the Jus Publicum Europaeum (çev. Ulmen GL). Candor, NY: Telos Press Publishing.
Schmitt, Carl (2005 [1922]). Political Theology: Four Chapters on the Concept of Sovereignty. Chicago, University of Chicago Press.
Schmitt, Carl (2007a [1932]). The Concept of the Political. Chicago, University of Chicago Press.
Schmitt C (2007b [1962]) Theory of the Partisan: Intermediate Commentary on the Concept of the Political (çev. Ulmen GL). New York: Telos Press Publishing.
Schmitt, Carl (2011a [1933]). “Forms of Modern Imperialism in International Law” İçinde: Stephen Legg (ed.), Spatiality, Sovereignty and Carl Schmitt: Geographies of the Nomos. London, Routledge, s. 29-45.
Schmitt, Carl (2011b [1937]). “The Turn to the Discriminating Concept of War (1937)”, İçinde: Carl Schmitt, Writings on War. (çev. ve ed. Nunan, T.). Cambridge, Polity Press, s. 30–74.
Schmitt, Carl (2011c [1937]). “The Concept of Piracy (1937)”, Humanity: An International Journal of Human Rights, Humanitarianism, and Development 2(1): 27–29.
Shapiro, Michael J. (1989). “Textualizing Global Politics” İçinde: James Der Derian ve Michael Shapiro (ed.). International/Intertextual Relations: Postmodern Readings of World Politics. New York: Lexington Books, s. 11-22.
Simpson, Gerry (2007a). Law, War and Crime. Cambridge: Polity.
Simpson, Gerry (2007b). “Piracy and the Origins of Enmity”. İçinde: Craven, M.; Fitzmaurice, M.; ve Vogiatzi, M. (ed.). Time, History and International Law. Leiden: Martinus Nijhoff Publishers, s. 219-230.
Spivak, Gayatri Chakravorty (1988). Can the Subaltern Speak? İçinde: C. Nelson ve L. Grossberg (ed.), Marxism and the Interpretation of Culture. London: MacMillan Education, s. 271–313.
The Guardian (2026). “US strike on alleged drug boat kills two people in eastern Pacific Ocean”, 4 Haziran 2026. Son erişim: 4 Haziran 2026.
U.S. President (2025). “Executive Order 14157 – Designating Cartels and Other Organizations as Foreign Terrorist Organizations and Specially Designated Global Terrorists”, Executive Office of the President. Son erişim: 1 Haziran 2026.
Ulmen, Gary L. (2007). “Partisan warfare, terrorism and the problem of a new nomos of the earth”. İçinde: Odysseos L ve Petito F (ed.) The International Political Thought of Carl Schmitt: Terror, Liberal War and the Crisis of Global Order. London: Routledge, s. 97-106.
United States Department of State (2026). “Terrorist Designation of Comando Vermelho and Primeiro Comando da Capital”. Son erişim: 30 Mayıs 2026.
Walker, R. B. J. (2010). After the Globe, before the World. Global Horizons. London ; New York: Routledge.
Walker, R. B. J. (2016). Out of Line: Essays on the Politics of Boundaries and the Limits of Modern Politics. London; New York: Routledge.
Yamato, Roberto Vilchez (2011). “Rastreando o Fora-da-Lei da Humanidade: Um Estudo sobre a Política Internacional de Banimento a partir de Memorandos Norte-Americanos da ‘Guerra Contra o Terror.’” Doktora Tezi, Rio de Janeiro, Brezilya: Institute of International Relations, Pontifical Catholic University of Rio de Janeiro.
Yamato, Roberto Vilchez (2014). “On the Question of the Negative and the Politics of International Legal Language – Fleur Johns, Non-Legality in International Law: Unruly Law, Cambridge, Cambridge University Press, 2013”, Leiden Journal of International Law 27 (4): 953–60.
Yamato, Roberto Vilchez (2019). “Beyond the Line: Carl Schmitt and the Constitutive Outsider of the International.” Politics 39 (2): 218–32.
Yamato, Roberto Vilchez (2020). “Reading Schmitt from the Sea: Tracing Constitutive Outsiders and Displacing the Conceptual Order (and Ordering) of the Political.” Dados 63 (4): 1–32.
Yamato, Roberto Vilchez (2021). “Before the and of the World(s): Peter Fitzpatrick and the (Inter)National Supplement.” Law and Critique 32 (3): 347–62.
Yamato, Roberto Vilchez (2024). “Provincializing metaphors? a reading of Nick Onuf” Contexto Internacional 46 (1): 1–24.
Yamato, Roberto Vilchez (2026). Deconstructing the Interdisciplinary Study of International Law and International Relations. Cham: Palgrave Macmillan.
Yamato, Roberto Vilchez ve Bezerra, Gustavo Alvim de Góes (2025). “The third bank of the sea: maritime traces of constitutive outside(r)s and international ontopolitical lines”, Contexto Internacional 47(2), s. 1-36.
Yamato, Roberto Vilchez, Antunes, Rachel Silva da Rocha Coutinho ve Ormond, Yesa Portela (2025). “Schmitt em Guantánamo: uma leitura do fora-da-lei da humanidade”, Monções v.14, 116-142.
Yoo, John (2005). “Interview: John Yoo”, Frontline, The Torture Question, 19 Temmuz 2005. Son erişim: 4 Haziran 2026.
Yoo, John; Delabunty, Robert J (2005). Memorandum for William J. Haynes II. İçinde: Greenberg, Karen J.; Dratel, Joshua L. (ed.). The Torture Papers: the road to Abu Ghraib. Cambridge: Cambridge University, s. 38-79.
*Roberto Vilchez Yamato, PUC-Rio Uluslararası İlişkiler Enstitüsünde doçenttir. CNPq Verimlilik Araştırma Bursu sahibidir ve FAPERJ “Cientista do Nosso Estado” ödülünü almıştır. PUC-Rio’dan Uluslararası İlişkiler doktorası ve Londra Üniversitesi Birkbeck’ten Hukuk doktorası vardır. Palgrave Macmillan tarafından 2026’da yayımlanan Deconstructing the Interdisciplinary Study of International Law and International Relations kitabının yazarıdır. Araştırma ilgi alanları arasında yapısöküm, postkolonyal ve dekolonyal düşünce, uluslararası siyasal düşünce ve felsefe, eleştirel uluslararası hukuk düşüncesi, eleştirel Uluslararası İlişkiler kuramları ve uluslararası siyasal sosyoloji yer almaktadır.
Kaynak: https://www.e-ir.org/p/specters-of-schmitt