Nijer’deki İsyan Bastırıldı: Yönetim Halkın Desteğini Kazandı

Gece yarısından yaklaşık 20 dakika sonra başlayan isyanın ardından, Niamey’deki bazı hassas askeri noktalarda da silah ve patlama sesleri duyuldu; bir grup asker, diğer askerleri kışlalarına hapsetti ve 101 numaralı askeri üste rehin aldı.

Üs, Diori Hamani Uluslararası Havalimanı’nın yerleşkesinde, sivil altyapıdan yaklaşık bir kilometre uzaklıkta bulunuyor. Ulusal Sivil Havacılık Ajansı (ANAC) Genel Müdürü, havalimanının kendisinin bu durumdan etkilenmediğini ve uçuşların normal şekilde devam ettiğini belirtti.

TV ve radyo yayınları kesintiye uğradı ancak sabah saat 10.00 itibarıyla yeniden başladı. Savunma Bakanı Salifou Modi, devlet televizyonunda yayınlanan açıklamasında, “Savunma ve güvenlik güçlerinin hızlı müdahalesi, bu huzursuzluğun kontrol altına alınmasını ve söz konusu bölgelerde kontrolün kademeli olarak yeniden sağlanmasını mümkün kıldı” dedi.

Batı Afrika Halkları Örgütü (WAPO) liderlerinden Aboubakar Alassane, “Sabah saatlerinde araç trafiği normaldi. İnsanlar işe gitti. Dükkânlar, işletmeler ve okullar açıktı. Hatta o gün için planlanan kamu hizmeti sınavları bile planlandığı şekilde gerçekleştirildi” dedi.

İsyancı askerlerden birkaçı günün ilerleyen saatlerinde tutuklandı. Yetkililerin, isyana karıştığı ileri sürülen ve kaçak durumda bulunan Teğmen Moutari Yahaya’yı aradığı bildirildi.

Sahel Devletleri Egemenlik Birliği (COSNAS) Genel Sekreter Yardımcısı Abdullahi Salifou, “İsyan girişiminin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından 101. üsten kaçan bazı kişiler, çevredeki yerleşim bölgelerinde saklanıyordu. Ancak bölge sakinleri, bu kişileri yakalayıp askeri yetkililere teslim etmek üzere harekete geçti” dedi.

Fransa’nın eski sömürgesi Nijer üzerinde devam eden hâkimiyetine karşı gerçekleştirilen kitlesel protestolardan doğan COSNAS, ülkede yaygın biçimde Fransa’nın kuklası olarak görülen Mohamed Bazoum rejiminin 2023 yılında halk tarafından desteklenen askerî darbeyle devrilmesinin ardından kuruldu.

General Abdourahamane Tiani liderliğinde Fransız birliklerini ülkeden çıkaran müteakip askerî hükümet, o zamandan beri defalarca Fransa’yı terör gruplarını kullanarak ülkeyi istikrarsızlaştırmaya çalışmakla suçladı.

Sahel Devletleri İttifakı’nın (AES) diğer üyeleri ve benzer koşullar altında Fransız birliklerini sınır dışı etmiş olan Mali ve Burkina Faso da benzer suçlamalarda bulundu.

Ancak Aboubakar Alassane, bu isyanı Fransa’nın örgütlemiş olmasının ihtimal dışı olduğunu söyledi. “Bunun bir darbe girişimi olduğunu düşünmüyorum, çünkü iktidarı ele geçirmeye çalışan isyancı askerler olsaydı hedef Başkanlık Sarayı olurdu ve saraya yönelik hiçbir saldırı olmadı. Ertesi gün yakından geçtiğimde Başkanlık Sarayı’nın dışında ağır bir barikat da yoktu. 101 numaralı üs yedi kilometre uzakta” dedi.

Sadece bu üs ve birkaç başka yerle sınırlı kalan söz konusu bu isyanın, Fransa tarafından desteklendiği öne sürülen terör örgütlerine karşı yürütülen sürekli mücadelenin dayattığı ağır yaşam ve çalışma koşullarının askerlerin bir bölümünde yarattığı hoşnutsuzluktan kaynaklandığı görüşünü dile getirdi.

“Fransa’da yaşayan Bazoum rejimi destekçileri bu isyanın, genç subayların üstlerine başkaldırması, ordu içindeki kuşak çatışması olarak yorumlanmasına ilişkin bilgileri sosyal medyada yayıyorlar.”Alassane, Nijer’de ordunun kuşaklar boyunca devam eden bir meslek olduğunu dile getirerek “Ama bu doğru değil” dedi. “Genç subayların çoğu, pek çoğu hâlâ aktif görevde bulunan general ve albayların oğulları veya torunlarıdır.”

AES (Sahel Devletleri İttifakı), “Burkina Faso, Mali ve Nijer halklarını dezenformasyon kampanyalarına, kamuoyunun manipüle edilmesine ve bölme girişimlerine karşı tetikte kalmaya” çağırarak, “konfederal alanın birlik, bütünlük ve istikrarını” koruma kararlılığını yeniden teyit etti.

Açıklamada, Nijer’in sadık cumhuriyetçi güçlerinin isyanı hızla kontrol altına alırken gösterdiği “cesaret ve profesyonellik” övüldü.

Daha önce gerilim yaşadığı Nijer ile bu yılın başlarında diplomatik ilişkilerini yeniden tesis eden Nijer’in kuzey komşusu Cezayir de isyanı “son derece üzücü” olarak kınadı. Cezayir’in yaptığı bir açıklamada, “Bu olaylardan haberdar olur olmaz Cezayir, bu sorunun aşılması ve kardeş ülkenin istikrara hızla dönmesinin sağlanması amacıyla Nijer’in en üst düzey makamlarına tam dayanışmasını ve kesin desteğini sundu” denildi. Daha sonra Cezayir, “kardeş Nijer’i istikrarsızlaştırma girişimine” karşı Nijer Silahlı Kuvvetlerini desteklemek üzere dört adet Sukhoi Su-30 savaş uçağını Nijer’e konuşlandırdı.

 

*Pavan Kulkarni, Peoples Dispatch için çalışan ve ağırlıklı olarak Afrika kıtasında, ayrıca Hindistan’da işçi mücadeleleri ve ilerici toplumsal hareketleri takip eden bir gazetecidir.

 

Kaynak: https://www.savageminds.co/p/niger-mutiny-crushed

Tercüme: Ali Karakuş